Miadto si BBM sa Mabini, Bohol kaniadtong Lunes sa miaging semana aron inagurahan ang matod pa P833.37 ka milyon nga Mabini-Cayacay Small Reservoir Irrigation Project (SRIP) sa lungsod sa Mabini nga giingon nga makahatag og tubig sa tibuok tuig sa sobra sa 530 ka ektarya nga yuta ug maghatag kabulahanan sa dili mo-menos 717 ka mga mag-uuma.
Wala pa gani manginit ang pag-anha sa presidente, migawas na dayon ang intriga nga sub-standard ang pagtrabaho kay huyang ug dubok ang masa nga semento sa irrigation canal.
Gipakita sa mga katawhan didto nga dali ra kaayo mapulpog ang gimasa nga semento kon kumoton sa kamot. Mismo si Gob. Aris Aumentado mihangyo sa sangguniang panlalawigan (SP) sa paghimo sa usa ka imbestigasyon (in aid of legislation) kon nganong nahimong huyang ug dubok ang maong irrigation project sa NIA.
Kon tinuod kini, lain na sab kining ehemplo nga adunay posibling pangurakot nga gihimo sa pagtukod sa maong SRIP project sa Cayacay, Mabini.
Kinsa man kaha ang naka-sapi sa maong irrigation project?
Dako og tubagonon ang NIA niini sanglit ila man kining project og nasayod sila kon kinsa ang contractor nga naghimo sa maong mga huyang nga irrigation canal.
Ikaduha, angay tubagon usab sa NIA kon nganong naka-pasar man sa ilang inspection ang maong project?
○ ○ ○
Kining nahitabo sa NIA irrigation canal sa Cayacay susama kini sa nahitabo sa usa ka flood control project sa usa ka lungsod sa tersero distrito sa Bohol.
Sa wala pa ang baha, nindot tan-awon ang dike. Pero pagbanlas pa sa kusog nga baha, nabanlas sab ang dike og migawas ang tinai sa maong project. Nakita dayon nga imbes kabilya ang gamiton, migamit lang diay ang contractor sa kawayan ug tungod kay nalata man ang kawayan, nahuyang sab ang dugokan sa maong flood control project mao nga sayon ra kaayo kining gibanlas sa kusog nga baha.
Katingad-an lang kay bisan na-eskandalo na kini, wala gyod bisan usa nga nakasuhan tungod sa maong binuang nga proyekto.
○ ○ ○
Human sa Bohol, milahos na sab si BBM sa Cebu ug didto na sab sa Walang Gutom Kitchen (WGK) nga gipangulohan sa Department of Social Welfare and Development (DSWD).
Pinaagi sa maong proyekto, maka-kaon og libreng pamahaw ug paniudto ang mga gipang-gutom kay first come-first served man kini.
Nindot unta kini kay tiaw ba nga pakan-on og libre nga pamahaw ug paniudto ang mga gipanggutom ug bisan kadtong wala gigutom.
Ang problema lang kay una, makatapolan kini og samot kay magsalig na man lang og libreng pagkaon ang mga tapolan og dili na mangita og paagi nga makakita og panginabuhian.
Ika-duha, matawag lang kini og ningas-cogon, maayo lang sa sinugdanan pero dili kalahotay tungod kay walay budget alang niini. Sama sa gidula-dulaan lang ang mga katawhan sa mga kalihokan nga temporaryo lang, pang-pogi points lang pero human sa pipila ka bulan, mawagtang lang sab dayon.
Ika-tulo, nagsalig lang ang maong proyekto sa mga “hinatag” o donasyon nga mga “sobra” nga pagkaon sa mga hotels o restaurants. Makahatag lang kon dunay sobra, pero kon walay sobra, impas patatas. Mag-pirmi ba diay nga dunay sobrang pagkaon ang mga hotels o restaurants?
Ika-upat, nganong wala man iapil ang Department of Agriculture sa maong proyekto nga unta, pagkaon man ang nag-unang trabaho sa DA? Og kon iapil man gani ang DA, nganong dili man dugangan ang national budget sa DA aron molambo ang produksiyon sa pagkaon sa nasod?
Tungod kay mogawas man nga dili seryoso ang maong proyekto, mogawas sab nga sama sa gilingaw-lingaw lang ang mga katawhan aron mogawas kunohay nga mapinanggaon ang gobierno kanila apan dili diay.
Paita.