Sa kalibotan sa negosyo, mao kini ang dula: kon mosaka ang presyo sa raw materials ug shipment, patongan lang ang baligya aron dili maalkansi. Apan niining dulaa, kinsa man ang kanunay nga alkansi? Walay lain kondili ang mga end user o ang ordinaryong mga konsumidor nga mopalit sa produkto alang sa ilang personal nga panginahanglan. Sila ang tinuod nga nag-abaga sa kabug-at sa matag umento nga mahitabo sa merkado.
Karon nga atong giatubang ang dakong krisis sa lana tungod sa kagubot sa Middle East, nisabay sab ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) sa pagpahibalo nga mopasaka sila sa singil sa tubig sugod karong Abril 2026.
Ang hinungdan? Ang mahal nga pagpalit og bulto nga tubig gikan sa mga pribadong supplier nga moabot og P73 matag cubic meter—layo ra kaayo sa P15 nga gasto kon sila pay mopalambo sa ilang kaugalingong tinubdan sa tubig.
Matod ni MCWD General Manager John DX Lapid, ang P23 nga umento sa binulan nga bayranan sa residential consumers “gamay ra” kon itandi sa gasto sa load sa cellphone o tubig nga binotelya. Apan kining maong pangatarungan murag kulang sa pagbati sa tinuod nga kahimtang sa komunidad.
Dili angay'ng itandi ang tubig sa load sa cellphone. Ang tubig usa ka batakang panginahanglan—usa ka tawhanong katungod. Ang P23 mahimong gamay paminawon para sa mga adunahan, apan alang sa usa ka pamilya nga nagkumbitay ang budget, dako na kini og kakuwangon sa ilang lamesa.
Dugang pa niini, ang timing sa maong umento maingon nato nga nagdugang sa atong kalisod.
Subay sa sinemana nga pagsaka sa presyo sa lana nga nagsugod gahapon, Marso 24, 2026, ang krudo anaa na sa P119 matag litro, samtang ang gasolina niabot na og P92 matag litro.
Kining pagsaka sa lana adunay “boomerang effect.”
Kon mosaka ang lana, mosunod ang pletehan, ang presyo sa bugas, ug ang tanang produkto sa pabrika.
Sa kasamtangan, niabot na sa P71 ang kilo sa Ganador ug P68 ang Lion Ivory sa mga tindahan sa gawas.
Mas barato-barato pa hinuon kon didto mopalit sa Carbon Public Market.
Aron sulit ang plete ug panahon, dunganon na lang ang pagpalit og sud-an sama sa karne ug utanon aron dili sab masayang ang biyahe.
Kon dunganon kini sa umento sa tubig, samotan lang sa MCWD ang paglumos sa mga subscriber niini gikan sa Metro Cebu.
Angay untang pamalandungon sa MCWD ug sa Local Water Utilities Administration (LWUA) nga daghan sa ilang mga subscriber, ilabi na ang mga driver sa depasaheroan, ang nag-antos pa sa krisis sa lana.
Dili ba mahimo nga hulaton lang una nga mobalik sa normal ang sitwasyon sa dili pa ipatuman ang dugang adjustment?
Dili sala sa katawhan kon mahal ang pagpalit sa MCWD og tubig gikan sa pribadong sektor.
Ang serbisyo publiko kinahanglan nga maghunahuna una sa kaayuhan sa kadaghanan sa dili pa ang “financial standing” sa ahensiya.