Ang pagpakaaron-ingnon nga limpyo ang gobiyerno daw nahisama sa usa ka damgo nga hinay-hinay nga nahanaw.
Kini human sa makapakurat nga pagbutyag ni Atty. Levito Baligod kauban ang 18 ka kanhi miyembro sa Philippine Marines mahitungod sa binilyon nga pundo sa flood control projects atol sa usa ka press conference niadtong Martes, Pebrero 24, 2026.
Sa kantidad nga P805 bilyunes, kini usa ka dako nga pagluib sa pagsalig sa katawhang Pilipino.
Samtang ang mga tawo nag-antos sa baha ug kawad-on, ang kuwarta nga gikan sa buhis giingong napunta lang sa mga maleta padulong sa mga gamhanan. Ang labing pait, ang gitudlo nga mastermind mao ang labing taas nga opisyal sa nasod—ang Presidente.
Imbes nga gamiton ang pundo alang sa trabaho ug industriya, ang binilyon nga kantidad gipasangil nga gidagit sa mga kurakot. Kini ang hinungdan kon ngano nga nagpabilin nga pobre ang Pilipinas ug daghan ang walay trabaho.
Kon itandi nato sa atong silingang nasod nga Singapore, makasubo ang atong kahimtang. Human makuha sa Singapore ang ilang kagawasan niadtong 1963, wala sila mag-usik sa panahon. Ang ilang kuwarta gipuhonan sa tinuod nga kalambuan:
Imprastraktura: Nagtukod sila og industrial parks ug karsada aron madani ang mga investor.
Edukasyon: Nipuhonan sila sa bokasyonal nga bansay aron ang ilang mga konstituwente mahimong hanas nga trabahante.
Resulta: Gikan sa pagka-third world, nahimo silang first world country sulod lang sa tulo ka dekada.
Ang P805 bilyunes kon gi-invest pa lang unta alang sa kalambuan sa nasod, daghan unta ang mahimulos. Dili unta kini mapaingon sa bulsa sa pipila. Ang nahitabo sa Singapore usa ka ebidensya nga ang maayong pagdumala sa pundo makapausab sa kapalaran sa usa ka nasod.
Sa Pilipinas, baliktad ang nahitabo kay ang kuwarta wala gamita og tarong. Ang pasangil sa 18 ka ex-Marines adunay dakong gibug-aton tungod kay nidason kini sa unang testimoniya ni kanhi Marine Sgt. Orly Guteza niadtong Septiyembre 2025.
Kani nagpasabot nga dako ang posibilidad nga ang giingon ni Atty. Baligod tinuod ug dili usa ka himo-himo lang, tungod kay mao sab kini ang giingon ni Sergeant Guteza kaniadto sa wa pa mopatim-aw ang iyang 18 ka kauban sa serbisyo. Niadtong Septiyembre 25, gibasa ni Guteza ang iyang sworn statement atubangan sa Senate Blue Ribbon Committee hearing mahitungod sa mga anomaliya sa flood control projects.
Sa iyang gipanumpaang pamahayag atubangan sa Senate blue ribbon committee niadtong Septiyembre 25, si Guteza niingon nga naghatod siya og mga maleta nga puno sa cash ngadto sa mga balay ni resigned Ako Bicol Rep. Zaldy Co ug Leyte Rep. Martin Romualdez.