Maglabad gyud ang ulo sa pangulo sa Kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbo niining nagkagrabe nga problema sa mga libod-suroy ug makililimos nga naghimo sa mga aseras nga permanenteng katulganan.
Ang aseras para sa mga pedestrians, apan karon, ang mga lumalabay na ang molikay ug moagi na lang sa karsada tungod kay gibabagan na kini sa mga naghigda.
Diri sa sidewalk duol sa Sunstar sa may dalan P. Del Rosario, adunay magtabon lang og payong samtang nanghigda, adunay magtapad sa iyang bisekleta, ug ang uban, bisan adlaw’ng tutok, magsiyagit-siyagit nga makamugna og kakuyaw sa mga tawong moagi.
Klaro ang mando ni Mayor Nestor Archival niadtong Septiyembre sa miaging tuig: Kinahanglang aksiyonan sa Department of Social Welfare and Services (DSWS) kining nagkadaghang street dwellers. Apan ang pangutana, ngano man nga bisan pa sa sige og pangdakop sa Cebu City Anti-Mendicancy Office (Ccamo), mobalik ra man gihapon sila?
Mura na og nagduwa og “hide and seek” ang mga awtoridad ug kining mga libod-suroy. Bantayan lang ang mga opisyal, unya kon makalingat, balik na sab sa dapit nga gipahawaan. Ang kakuwang sa temporaryong puy-anan o shelter usa sa mga rason nga giila sa mayor.
Gawas niini, ang “Balik Probinsya Program” gitan-aw sab nga solusyon aron mapapauli kadtong dili lumad nga taga dakbayan pinaagi sa paghatag og plete.
Apan kon tinuod pa nga epektibo kini, ngano mang nagpabilin man gihapong puno ang atong kadalanan? Basin wala gyud kini sila manguli, o kaha, wala gyud sila’y uliang probinsiya.
Dili nato mabasol ang kaluoy sa mga Sugboanon. Ang paghatag og limos usa ka natural nga reaksyon sa tawo.
Apan kining kaluoy, usahay maoy nahimong rason kon ngano nga dili na sila mamahawa. Nahimo na nilang panginabuhi ang pagpakilimos tungod kay mabuhi man sila sa tinulo sa kaluoy sa publiko.
Kinahanglang hinumdoman: ang paghatag og limos sa dalan gidili ubos sa City Ordinance 1631. Dili kini tungod kay kita walay kasingkasing, kondili tungod kay delikado kini—ilabi na sa mga bata nga mamugos og duol sa mga sakyanan ug basin maligsan.
Ang problema sa vagrancy ug mendicancy dili masulbad sa dakop-dakop lang. Nagkinahanglan kini og lig-on nga political will gikan sa kagamhanan ug disiplina gikan sa publiko. Hangtod nga adunay mohatag og limos sa dalan, ug hangtod nga walay klarong puy-anan nga kabalhinan kining mga tawhana, magpabilin nga puy-anan ang atong mga aseras.