Ang Sandiganbayan niluwat og bag-ong mando nga ibalhin si kanhing House Speaker ug Leyte Rep. Martin Romualdez ngadto sa Philippine General Hospital (PGH), nahimong usa ka dakong hagit sa atong sistema sa hustisya: unsaon pagpatuman sa balaod nga dili mahimo’ng hinungdan sa pagbutang sa kinabuhi sa usa ka akusado sa peligro?
Ang tubag kinahanglan dili ibase sa iyang posisyon, impluwensiya o sa mga alegasyon nga iyang giatubang. Kinahanglan kini ibase sa duha ka prinsipyo nga dili mahimong bulagon—ang pagpatuman sa balaod ug ang pagpanalipod sa kinabuhi.
Ang Sandiganbayan adunay legal nga awtoridad sa pagbuot kon asa ibutang ang usa ka akusado nga anaa sa kustodiya. Dili angay nga ang usa ka pribadong ospital mahimong automatic exemption tungod lang kay mas komportable o mas pamilyar kini sa pasyente.
Kon igo ug angay ang serbisyo sa PGH alang sa iyang kahimtang, ang mando sa korte kinahanglan respetuhon.
Apan dili sab mahimong ipugos ang usa ka pagbalhin nga walay igo nga konsiderasyon sa medikal nga risgo.
Ang attending physician ni Romualdez sa Cardinal Santos Medical Center nga si Dr. Rosalio Torres nagpahayag nga kinahanglan siyang magpabilin sa maong ospital tungod sa iyang giingong taas nga risgo sa posibleng atake sa kasingkasing, nga may kalabutan sa unstable angina ug underlying coronary disease.
Kini dili ordinaryong reklamo sa panglawas. Kon adunay dokumentadong risgo sa kinabuhi, ang matag lakang—lakip ang pagbalhin sa pasyente—kinahanglan planuhon ug ipatuman uban sa labing taas nga pag-amping.
Busa, angay nga dili himuong panaglalis sa politika ang medikal nga isyu. Kinahanglan adunay independente, komprehensibo, ug transparent nga medical assessment gikan sa mga kwalipikadong espesyalista aron matino kon luwas ba gayud ang pagbalhin ngadto sa PGH ug unsa nga lebel sa pag-atiman ang gikinahanglan.
Importante kini tungod kay ang pagsalig sa publiko dili lamang nag-agad sa resulta sa usa ka kaso. Nag-agad sab kini sa paagi sa pagdumala niini.
Kon tugotan ang usa ka akusado nga magpabilin sa pribadong ospital bisan wala nay igo nga medikal nga panginahanglan, mahimong makita kini isip espesyal nga pribilehiyo.
Apan kon pugson sab ang usa ka pasyente nga ibalhin bisan adunay seryoso ug napamatud-ang risgo sa iyang kinabuhi, mahimong makita kini isip pagpasagad sa tawhanong katungod.
Walay hustisya kon ang proseso mismo mahimong hulga sa kinabuhi. Ug walay tinuod nga pagkapatas kon ang kahimtang sa panglawas gamiton aron makalikay sa responsibilidad.