Editoryal: Batanes ‘ilogon’ sa Tsina

Editoryal: Batanes ‘ilogon’ sa Tsina
SuperBalita Editoryal
Published on

Ang laing pangankon sa pipila ka Chinese scholars nga ang Probinsiya sa Batanes nga giingo’ng natural nga ekstensiyon sa Taiwan nga nagpasabot nga sakop sa soberanya sa China.

Ang maong pahayag dili angay pasagdan isip ordinaryo’ng opinyon. Ang mga ideya nga walay lig-ong basehan mahimong mahimong instrumento sa pagpalapad sa usa ka pamahayag nga nagtinguha sa pag-ilog sa katungod sa ubang nasod.

Husto lang ang kusgano’ng pagbarog ni Batanes Lone District Representative Ciriaco Gato Jr. sa pagdumili sa maong pangankon.

Ang iyang pahinumdom nga ang Batanes usa ka lalawigan sa Republika sa Pilipinas ug nga ang mga Ivatan mga Pilipino dili lamang usa ka pahayag sa patriotismo.

Kini usa ka kamatuoran nga gipamatud-an sa kasaysayan, sa Konstitusyon ug sa internasyonal nga pag-ila sa soberanya sa Pilipinas.

Dili mahimong ilhon ang usa ka teritoryo pinaagi lamang sa geograpikal nga pagkaduol niini sa laing dapit. Kon mao kana ang sukdanan, daghang nasod sa kalibotan ang mahimong mag-ilog sa silingang mga isla ug yuta nga mas duol sa ilang baybayon.

Ang Batanes adunay talagsaong kultura ug kasaysayan nga dugay nang nalambigit sa pagka-Pilipino. Ang mga Ivatan adunay kaugalingong pinulongan ug tradisyon, apan wala kana nagpasabot nga lahi ang ilang nasudnong identidad. Sulod sa daghang katuigan, nagpakita sila sa ilang pagkamaunongon sa Republika sa Pilipinas pinaagi sa ilang pag-apil sa demokratikong proseso, pagbayad sa buhis, pagserbisyo sa gobyerno ug pagpanalipod sa utlanan sa nasod.

Ang ilang pagkatawo dili mahimong usbon pinaagi lamang sa usa ka akademikong pag-angkon.

Sa nagkadagha’ng tensiyon sa Indo-Pacific ug sa West Philippine Sea, ang matag pahayag nga may kalabotan sa teritoryo kinahanglan tan-awon uban sa dakong pagbantay.

Ang mga naratibo nga daw inosente mahimong mahimong lakang sa pag-normalize sa mga pag-angkon nga wala’y lig-ong legal nga basehan.

Ang kasaysayan nagpakita nga ang propaganda ug impormasyon mahimong gamiton isip pamaagi sa pag-andam sa mas dagkong estratehiya sa politika ug diplomasya.

Busa, ang tubag sa Pilipinas kinahanglan dili lamang kutob sa pagpanaway. Kinahanglan kini suportahan pinaagi sa lig-on nga diplomasya, padayon nga pagpahimulos sa internasyonal nga balaod, ug mas epektibong pagpalig-on sa kahibalo sa katawhan mahitungod sa atong kasaysayan ug mga utlanan.

Ang edukasyon bahin sa nasudnong soberanya usa ka mahinungdanong depensa batok sa sayop nga impormasyon.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph