Dili na gyud basta-basta ang mga balita mahitungod sa kagubot nga nahitabo sa atong mga tunghaan karong mga panahona.
Ang bag-o lang nga serye sa katalagman—sama sa pagpamusil sa San Jose National High School sa Tacloban City nga nikalas og tulo ka kinabuhi, ang pagpanunggab sa General Trias, Cavite, ug ang kinabuhi sa usa ka 13-anyos nga estudyante nga nakalas didto sa Las Piñas—usa ka dakong pagpukaw sa tibuok nasod.
Ang mga tunghaan nga unta lugar sa kalinaw ug pagtuon, nahimo na man hinuon nga natad sa kabayolente ug kahadlok.
Mao nga sakto ug tukma lamang ang giluwatang awhag sa Department of Education (DepEd), pinaagi ni Secretary Sonny Angara, ngadto sa mga magtutudlo.
Dili na igo nga magtudlo ra sulod sa classroom; kinahanglan sab ang mas maampingon nga pagpaniid sa batasan sa mga estudyante.
Ang kalit nga pagsige og absent, pagkunhod sa grado, pagka-absent minded, o ang pagpalayo sa mga klasmeyt, mga klarong sinyales sa lawom nga suliran sa mental nga kahimtang sa usa ka bata nga nagkinahanglan og pagtagad.
Apan dili sab nato pwedeng itugyan ang tanang palas-anon ngadto sa atong mga magtutudlo. Nahibalo kita sa ilang kadasig, apan nasayod sab kita sa kabug-at sa ilang trabaho. Dugang pa niini, dako ang kakuwang sa mga guidance counselor sa pampublikong sektor—nga aduna pay kapin 4,000 ka bakanteng posisyon. Maayo nga lakang ang plano sa DepEd nga mokuha og 10,000 ka student counselor associates subay sa Philippine Mental Health Act (RA 11036) aron moagabay sa mga tunghaan. Kinahanglan kini nga maimplementar aron adunay masandigan ang atong mga kabataan.
Dili sab makab-ot ang hingpit nga seguridad kon panalipod ra sa sulod sa klasehanan ang atong tan-awon.
Angay lang nga makig-alayon ang DepEd sa PNP, DILG, ug sa mga barangay tanod aron pahugtan ang pagpatrolya sa gawas sa mga tunghaan.
Matod sab ni Angara nga ang DepEd nagproseso na sa pagpalit og mga metal detector aron ipang-apudapod sa mga tunghaan. Niining paagiha, masumpo na ang mga tinun-an nga gustong magdala og mga hait nga hinagiban o armas sulod sa eskwelahan.
Ang kaluwasan sa atong mga tunghaan dili lang responsibilidad sa DepEd o sa kapulisan, kon dili sa tibuok komunidad.
Dili nato hulaton nga aduna pay dugang nga inosenteng kinabuhi ang maangol o makalas sa sulod ug gawas sa tunghaan.