Subo palandungon nga daghan gihapon nga mga motorsiklo ang nagtinir og modified mufflers o nailhan sa kadaghanan nga “bora-bora.” Usa kini ka reyalidad nga nagpadayon sa pagsamok sa kalinaw sa atong mga komunidad.
Diri lang sa Sitio Sto. Niño, Barangay Quiot, Dakbayan sa Sugbo, tin-aw kaayo ang maong suliran. Ang mga molupyo nga nagpuyo daplin sa karsada maoy direktang biktima niining walay hunong nga polusyon sa tingog. Ang makapahibulong pa gyud kay anaa man untay mga polis nga nagpahigayon og checkpoint halos matag gabii duol sa entrada sa Pleasant Homes sa kasilinganang barangay sa Punta Princesa.
Dili na kinahanglan nga magbitbit pa og decibel meter o uban pang sopistikadong kahimanan ang atong mga traffic enforcers aron pamatud-an nga saba ang usa ka motor. Sa gitas-on nga moabot ngadto sa 50 metros gikan sa imong nahimutangan, nagpabilin gihapon ang lanog sa makina sa imong dunggan, igo na kini nga basehan aron dakpon ang drayber.
Klaro ug tataw kaayo nga kini nakalapas sa Republic Act No. 4136, o ang Land Transportation and Traffic Code, diin estriktong gidili ang pag-ilis ug paggamit og mga saba nga tambotso.
Nganong ilisan man gyud ang orihinal ug hilom nga tambotso ngadto sa usa ka makabungol nga bersyon? Aron ba magpasikat? Ang sakit nga kamatuoran mao nga wala nay konsensiya kining maong mga drayber ngadto sa mga molupyo nga ilang maagian—mga tawo nga nagkinahanglan og saktong pahuway human sa kapoy nga adlaw sa trabaho, o kadtong mga nag-opisina pinaagi sa work-from-home nga nagkinahanglan og saktong pokus ug hilom nga palibot. Ang paghupot og saba nga motor ug ang dili pagsul-ob og helmet nga ingon sa adunay gisaligan sa kagamhanan, dili gyud matawag nga “sikat.” Dili usab kini matawag nga usa ka talento kay ang tanang tawo makahimo man niini, ang uban lang naglikay aron di makamugna og kasamok.
Kon talento ang hisgutan, mas bilib pa ko sa rider nga makamaong mopa-wheelie. Apan dili kini angay nga ipasundayag sa pampublikong highway kay dako kini og tsansa nga makamugna og disgrasya sa laing motorista kon pananglitan masipyat ang pagmaniobra.
Hinaut nga dili moundang ang mga hingtungdan ahensiya sa gobyerno sa pagpanakop niining mga abusadong motorista. Dili lang unta sa mga fixed checkpoints mag-atang, kondili maghimo usab og mga mobile o kalit nga pagsusi sulod mismo sa mga hilit nga karsada sa barangay.
Angay natong hinumdoman nga ang matag pagputol sa pagkatulog sa usa ka yano nga lungsoranon—hilabi na sa mga edaran nga kon makamata gikan sa lawom nga katulgon maglisod na gyud og balik og piyong—usa ka pagpangawat sa ilang katungod sa hamugaway ug hapsay nga pagpuyo.