Editoryal: Dakbayan naunlod sa baha

Editoryal: Dakbayan naunlod sa baha
(EDITOR’S NOTE: Ang hulagway namugna pinaagi sa abag sa AI.)
Published on

Dili na bag-o sa Sugbo ang pagbaha, apan ang nahitabo niadtong Huwebes ug Biyernes Hulyo 30-31, nga sulod sa duha ka oras mibundak ang ulan, daw naunlod ang pipila ka barangay, kadalanan sa Cebu City, ug ubang area sa Metro Cebu. Tinuod nga ang grabe nga kadaghan sa uwan hinungdan sa pagbaha, apan di sab ikalimod nga ang kakuwang sa drainage system, baradong mga kanal, ug walay disiplina nga paglabay sa basura nakapagrabe sa sitwasyon.

Gahi’g ulo ang katawhan ingon man concern government agency kay wala gihapoy pagkatagam. Kon ang tubig nagdala na og lapok, mga materyales sa konstruksyon ug mga basura, ang mabasol dili lang ang gobiyerno lakip na ang publiko.

Way pili ang maapektuhan lakip na ang mga kabataan nga naatlan sa ilang tunghaan atol sa pag-uwan na-stranded sa ilang eskuwelahan.

Ang mas dakong hagit mao ang paglikay nga mahitabo pag-usab ang susamang kahimtang.

Gikinahanglan nga mapaspasan ang rehabilitasyon ug pagpalapad sa drainage system sa siyudad, di na paigo ang panagsa nga paghinlo sa mga estero ug kanal; kinahanglan kini himuong padayon ug sistematikong programa.

Ang higpit nga pag-monitor sa mga proyekto sa konstruksyon kinahanglan sab aron dili ang mga debris maoy mosangit sa agianan sa tubig.

Apan adunay katungdanan ang matag lumulupyo. Ang usa ka plastik nga pataka og labay mahimong hinungdan sa pagkabarado sa kanal ug mahimong mosangpot sa pagbaha nga makaapekto sa tibuok komunidad. Ang disiplina sa pagdumala sa basura dili lamang obligasyon sa kagamhanan kondili responsibilidad sa matag residente.

Ang pagbaha dili na mahimong tan-awon nga normal nga bahin sa matag ting-ulan. Sa panahon nga nagkakusog ang epekto sa climate change, kinahanglan nga ang atong mga imprastruktura, palisiya, ug pamatasan magbag-o usab.

Ang matag kusog nga ulan usa ka pagsulay sa kahimtang sa atong siyudad ug sa atong kaandam. Kon dili kini hatagan og lig-on ug long term solution, ang sunod nga pagbunok sa uwan dili na lang maglunop sa kadalanan, daw malumos ang paglaom sa katawhan alang sa mas luwas ug lig-on nga dakbayan.

SunStar Publishing Inc.
www.sunstar.com.ph