Dili ikalimod nga ang South Road Properties (SRP) usa ka sentro sa komersyo, turismo, ug modernong kalambuan sa Dakbayan sa Sugbo. Apan dako kining sagpa sa dungog sa siyudad human kini gihimong garbage transfer station nga walay saktong permiso, hinungdan nga giluwatan kini og cease-and-desist order (CDO) sa Department of Environment and Natural Resources (DENR)-EMB 7 niadtong Hunyo 7, 2026.
Ubos sa Republic Act 9003 (Ecological Solid Waste Management Act) ug Presidential Decree 1586, klaro ang patakaran nga ang bisan unsang pasilidad alang sa basura kinahanglang mokuha og saktong environmental clearances. Ang pagtipon sa nagkalainlaing mga basura (mixed waste) duol sa mga dagkong establisamento sa SRP usa ka dakong risgo dili lang sa kalikopan kondili sa panglawas sa publiko.
Matod pa ni Rizalina Saberon sa DENR-EMB 7, gihatagan og 60 ngadto sa 90 ka adlaw ang siyudad aron hingpit nga limpyohan ang lugar. Nisaad usab ang mga opisyal sa dakbayan atol sa usa ka technical conference nga ilang ibalhin ang nagpundo nga basura ngadto sa usa ka dapit-labayanan nga adunay legal nga permiso.
Sa pagkatinuod, gisugdan na sa siyudad ang paghakot sa maong basura sukad pa niadtong Hunyo 1, human mapupos ang miagi niining kasabutan sa paghakot ngadto sa Aloguinsan niadtong Mayo 17. Nipahayag na og pagsalig ang mga opisyal sa siyudad nga mahurot og karga ang maong pundok sa basura sa dili pa ang State of the City Address ni Mayor Nestor Archival karong Hulyo.
“Nakasabot kita sa kakuwang sa sanitary landfill ug sa kahuot sa problema sa basura sa siyudad. Apan ang kakulang sa alternatibong labayanan dili rason aron lapason ang mga balaod sa kalikopan nga ang kagamhanan mismo ang angay nga unang magpatuman,” saysay ni Saberon.
Angayan lang nga padayunon sa DENR ang estriktong pag-monitor sa SRP aron maseguro nga dili na masubli ang paghimo niini nga labayanan.
Hagit kini sa pamunoan sa Dakbayan sa Sugbo sa pagpanguna ni Mayor Nestor Archival nga unahon ug seryosohon ang dugay nang problema sa basura pinaagi sa legal, malungtaron, ug husto nga sistema.
Dili nato pasagdan nga ang SRP, nga simbolo unta sa pag-uswag, mamahimo lang nga simbolo sa kakuwang sa disiplina ug saktong pamaagi sa pagdumala sa basura.