Unsa na lang kaha kon inig abot sa Disyembre dili gihapon makasulod sa Sugbo ang mga baboy gikan sa Negros Island?
Posibleng daghan ang mapugos sa pag-ilis sa tradisyon—dili na lang mag-litson ug mopalit na lang og kinilo nga baboy alang sa ilang noche buena ug mga hikay panahon sa Pasko. Ang mga baboy gikan sa Negros maoy paborito nga litsonon sa mga manglitsonay dinhi sa Sugbo tungod kay kini mga native, diin ang panit kay nipis ug dili baga og tambok, rason nga kini mas lami ug kagumkom kaayo.
Tungod niini, bisan pa sa padayon nga pagdili sa Sugbo sa pagpasulod sa mga baboy gikan sa Negros ug uban pang mga lugar nga apektado sa African Swine Fever (ASF), nagpadayon gihapon sa pagsuway ang mga magpapatigayon sa pagdala og mga baboy dinhi sa probinsiya aron lang matubag ang dakong panginahanglan sa mga lechon-size nga baboy.
Niadto lang Agusto 13, 104 ka buhing baboy nga nagkantidad og gibanabanang P520,000 ang nasakmit sa mga awtoridad sa pantalan sa Barangay Poblacion, Badian. Ang mga hayop gipatay ug gilubong.
Pagka Agusto 29, 2026, tulo ka dagkong pumpboat nga nagkarga og 125 ka buhing baboy gikan sa Negros ang nidunggo sa baybayon sa Sitio Manay-as, Barangay Lambug, Badian, mga alas 4 sa kaadlawon, apan nasakpan kini sa kapulisan og gikompiska ang maong mga hayop nga ihatod unta sa Siyudad sa Talisay ug sa Mandaue.
Matod pa ni Rolando Tambago, ang bise presidente sa Pork Producers Federation of the Philippines, sa SunStar Cebu niadtong Lunes, Septiyembre 21, 2026, ang mga mag-uuma sa Negros naningkamot gayud tungod kay espesyalista sila sa gagmay nga mga native nga baboy nga gipaboran pag-ayo sa mga lokal nga lechonero sa Sugbo diin nihit na kaayo kini.
Ning bag-ohay lang, gihangyo ni Negros Oriental Governor Manuel “Chaco” Sagarbarria si Cebu Governor Pamela Baricuatro atol sa ilang panag-istorya sa miting sa Regional Network for Environmental and Biological (RNEB) nga konsiderahon ang pag-test sa mga baboy gikan sa iyang probinsiya sa dili pa kini ipadala dinhi sa Sugbo, nunot sa gihugtan nga mga pagbantay human sa kaso sa ASF sa Lungsod sa Ginatilan sa habagatang Sugbo.
Apan matod ni Baricuatro, tun-an pa kini nila pag-ayo.
Hinuon, iyang gipahimangnuan ang mga tig-atiman ug magpapatigayon og baboy batok sa pagsulay sa pagpasulod og mga baboy sa Sugbo pinaagi sa mga dili awtorisadong agianan.
“Ayaw pagsulay, kay dakupon gyud mo diri. Ang atong PNP kay mabinantayon kaayo mahitungod niini,” pasidaan pa niya.