Sa tulin nga dagan sa panahon karon, ang oras giisip nga bulawan. Alang sa usa ka ordinaryong Sugboanon o negosyante sa lalawigan, ang pagbiyahe og layo, paggahin og plete, ug ang pag-antos sa taas nga linya sa Kapitolyo aron lang mobayad sa buhis ug uban pang obligasyon maoy usa ka dakong kalbaryo.
Mao nga ang labing bag-ohay nga lakang sa Kagamhanan sa Probinsiya sa Sugbo—ang paglusad sa ilang online payment center pinaagi sa GCash—dili lang kay usa ka modernong pamaagi, kondili usa ka maayong solusyon.
Pinaagi niini nga inisyatiba, ang pagbayad sa transfer tax, real property tax, sand and gravel fees, governor’s permit, franchise tax, professional tax, ug bisan ang mga bayranan sa delivery vans ug mga multa, mapahigayon na sa pipila lang ka pindot sa cellphone.
Gawas niini, usa ka dakong kahupayan alang sa mga lumolupyo sa Isla sa Malapascua nga mahimo na silang mobayad sa ilang kuryente online. Lakip sab ang mga konsumidor sa tubig sa Carmen ug Moalboal nga nasakop sa Inter-LGU Waterworks System.
Kini nga lakang nagpakita nga ang digitalization dili lang alang sa mga anaa sa sentro sa dakbayan, kondili alang sab niadtong naa sa mga lagyong isla ug hilit nga dapit sa Sugbo. Kini ang tiunay nga kahulogan sa pag-alagad: ang gobiyerno maoy moduol sa katawhan, dili ang katawhan ang magkalisod og duol sa gobiyerno.
Ang digitalization sa mga transaksiyon sa gobiyerno maoy labing epektibong hinagiban batok sa burukrasya ug korapsiyon. Niining paagiha, makuhaan ang kahigayunan sa “under-the-table” nga mga sabot. Dugang pa niini, ang paspas nga pag-update sa mga bayad ngadto sa mga server sa mga hingtungdang opisina sa Kapitolyo nagseguro nga hapsay, transparent, ug daling masusi ang dagan sa pundo sa lalawigan.
Apan samtang atong gidayeg kini nga kalambuan, dako sab ang hagit sa Kapitolyo sa pagseguro nga ang ilang digital infrastructure magpabiling lig-on, luwas gikan sa mga cyber threat o hackers. Kinahanglan sab nga ipatuman ang saktong impormasyon ug paggiya sa mga magbubuhis nga dili kaayo pamilyar sa teknolohiya.
Ang digitalization usa ka dakong lakang padulong sa unahan. Sa katapusan, ang obligasyon sa pagbayad og buhis dili na mamahimong pabug-at, kondili usa na ka hapsay nga responsibilidad sa matag Sugboanon alang sa mas malahutayong kalambuan sa Sugbo.