Dili ikalimod ang bug-at nga epekto sa nagpadayong giyera tali sa US, Israel, ug Iran ngadto sa panudlanan sa mga Sugboanon. Gikan sa kanhi kapin P1,100, kalit nga nisaka ang presyo sa 11-kilogram nga tangke sa LPG ngadto sa kapin P1,600. Kini nga pagsaka usa ka dakong sagpa sa mga ordinaryong pamilya nga nagsalig sa LPG alang sa ilang pagluto ug panginabuhi.
Taliwala niining kangitngit, adunay diyutay nga kahayag human gisuspenso ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. ang excise tax sa LPG ug kerosene. Pinaagi niini, gilauman ang pag-ubos sa presyo sa LPG og P3.36 matag kilo (halos P37 matag tangke) ug P5.65 matag litro sa kerosene.
Aduna untay mga alternatibo nga mahimong gamiton alang sa pagluto—sama sa butane, uling, ug kerosene—apan mas kalas hinuon kini kon itandi sa LPG. Ang presyo sa uling matag sako niabot na gani og P650 sa Taboan subay sa katapusan namong pagpalit tulo ka semana ang milabay; samtang ang kerosene anaa na sa P160 kapin, ug ang butane canister nisaka na ngadto sa P32 gikan sa kanhi P22.
Tungod niini, ang pagbalik sa karaang presyo nga P1,100 sa LPG daw imposible na nga mahitabo. Matod pa ni Energy Secretary Sharon Garin, mahimong dili na mobalik ang presyo sa lana sa lebel nga P60 matag litro. Ang rason?
Ang grabeng pagkaguba sa mga imprastraktura sa lana didto sa Middle East.
Bisan pa kon mohunong ang giyera ug mokunhod ang tensiyon, ang pag-ayo sa mga pasilidad mokuha og taas nga panahon. Ang kadaot nahitabo na, ug kitang mga konsumidor ang nag-antos sa resulta niini.
Dugang kabalaka ang gidugang sa taho sa Department of Energy (DOE) niadtong Abril 3, nga ang suplay sa LPG sa nasod igo na lang alang sa 19 ka adlaw.
Kini ang usa sa labing ubos nga lebel kon itandi sa ubang produkto sa petrolyo.
Bisan pa sa pag-ingon ni DOE Visayas Director Renante Sevilla nga ang mga bag-ong kargamento makapataas sa suplay ngadto sa 33 ka adlaw, dili ikalimod nga delikado gihapon ang atong sitwasyon.
Ang kining 19 ka adlaw nga suplay nagsilbing usa ka "wake-up call" kanatong tanan. Ang gobiyerno mahimong makahatag og temporaryong alibyo pinaagi sa pagsuspende sa buhis ug pag-monitor sa mga stock, apan dili kini permanente nga solusyon.
Samtang naningkamot ang gobiyerno sa pagsumpo sa kasamtangang krisis, kinahanglan na kitang magsugod sa pagpangita og mga long-term nga solusyon alang sa seguridad sa enerhiya. Ang sobra nga pagsalig sa imported nga lana gikan sa gubot nga rehiyon sa Middle East nagbutang kanato sa peligro.
Panahon na nga seryosohon ang pagpangita og alternatibong enerhiya aron sa umaabot, dili na kita mahimong bihag sa matag lihok ug pagbuto sa kanyon sa layong dapit.