Niadtong Lunes, Disyembre 1, 2025, kapin 700 ka mga estudyante sa Mactan Benito Ebuen Air Base Elementary School sa Barangay Pajo, Lapu-Lapu City ang niubog sa tubig baha human sa kusog nga ulan sa siyudad nga nilungtad og mga tulo ka oras.
Gani, ang mga estudyante nagbarog na lang sa ilang lingkuranan kay hasta ang ilang classroom gibahaan usab.
Hinuon, wala magdugay gipapauli ra sab sila human gikansela ang klase.
Kini nga insidente nag-aghat sa Department of Education (DepEd) Lapu-Lapu City Schools Division sa pagmando sa mga eskwelahan nga hugot nga bantayan ang ilang mga estudyante nga na-expose sa baha gumikan sa nagkataas nga kaso sa leptospirosis tungod sa pagsige og ulan.
Ang Probinsiya sa Sugbo nakatala og 426 ka posibleng kaso sa leptospirosis ug 12 ang namatay sulod lang sa usa ka bulan gikan Nobiyembre 1 hangtod 30.
Apan ang maong gidaghanon puros mga probable case, sanglit wala pay nadawat nga confirmatory results gikan sa Research Institute for Tropical Medicine (RITM) nga nahimong babag sa probinsiya sa pagdeklara og outbreak.
Si Provincial Board Member Stanley Caminero kinsa usa ka doctor, nakapangutana kon si kinsa ang naay katungod sa pag-deklarar og outbreak aron ma-release ang budget.
Niingon si Epidemiologist Eugenia Mercedes Cañal sa Department of Health (DOH) nga ang local government unit (LGU) unta ang modeklarar, apan ang kawalay confirmatory results gikan sa RITM maoy babag sa paghimo sa desisyon.
Kining kahimtang naghimo sa 426 ka kaso nga “probable” lamang, samtang ang mga kinabuhi sa tinuod nameligro.
Ang kamanduan ni DOH 7 Director Joshua Brillantes nga paspasan ang pagtukod pag-usab sa molecular facility sa DOH 7 usa ka importanteng lakang aron mas mapadali ang testing ug automatic nga ma-validate ang kaso.
Ang krisis sa leptospirosis usa ka sintomas sa mas lapad nga problema: dili maayong sanitation, walay rat control, ug mga kal-ang sa surveillance.
Kinahanglan natong tangtangon ang hugaw nga lapok sa atong mga sistema—dili lang sa baha—aron maseguro ang kaluwasan sa atong kabataan ug komunidad.
Ang aksiyon karon kinahanglan dili maghulat sa confirmatory test, apan kinahanglan nga dinalian nga pagpangandam batok sa baha ug sakit.
Angay sab kuwestiyunon ang gag order sa DOH nga nagpugong sa LGU pagpagawas og datos mahitungod sa leptospirosis ngadto sa publiko tungod sa giingong kakuwang sa confirmatory test.
Ang pagtago sa detalye, bisan unsa pa ang rason, nagpalisod sa LGU ug sa komunidad nga makahimo og paspas ug tukma nga aksiyon.
Ang komunikasyon kinahanglan nga dili santaon aron mapukaw ang pagpangandam.