Kon seryoso ang Commission on Elections (Comelec) nga limpyo ang piniliay sa Pilipinas, dili lang kini igo nga ipagawas ang lista sa 52 ka kontraktor nga naghatag og kontribusyon sa 2022 nga eleksyon—kinahanglan ipakita nga dunay tinud-anay nga silot ang mga nakalapas sa balaod.
Ang balaod klaro: ang mga adunay kontrata sa gobiyerno gidili nga mohatag og pundo sa kandidato o partido kay klaro nga conflict of interest kini. Dili lang kini isyu sa teknikalidad, kon dili isyu kini sa pagpanalipod sa integridad sa atong demokrasya.
Sobra na ang mga eleksiyon nga nahugawan sa kuwarta ug pabor-pabor. Kon ang kontraktor nga adunay proyekto sa gobiyerno makahatag og pundo sa usa ka kandidato, unsa may garantiya nga ang kontrata dili baylo sa pasalig sa dugang nga proyekto human sa eleksiyon?
Mao kini ang rason nganong kinahanglan nga ipahibalo sa publiko kinsa kini nga mga kompanya. Ang katawhan adunay katungod nga mahibalo kinsa ang posibleng nagpaluyo sa mga kandidato gamit ang kuwarta nga ilang nakab-ot gikan sa proyekto sa gobiyerno.
Apan kinahanglan klaro ug patas ang proseso. Ang paglabay sa ngalan sa publiko nga walay klaro nga basihanan mahimong makadaot sa reputasyon ug negosyo ilabi na niadtong walay sala. Mao nga ang giingon ni Chairman George Garcia nga adunay certification gikan sa DPWH usa ka husto nga lakang. Apan, human makuha ang certification kinahanglan nga sa walay paglangan: ipagawas ang lista, sugdan ang imbestigasyon, ug kon adunay basehan, pasakaan og kaso.
Kini nga isyu mao ang higayon sa Comelec nga ipakita nga kini dili lamang usa ka buhatan nga nagdumala sa eleksiyon, kondili usa ka institusyon nga nagpanalipod sa hustisya sa eleksiyon. Ang transparency ug accountability mao ang paagi aron mabalik ang pagsalig sa publiko.
Ang katawhan napul-an na sa islogan nga “Malinis na halalan” nga walay sangputanan. Angay ipakita sa Comelec nga kini nga kaso mahimong ehemplo. Kon adunay nakalapas, ipakita nga walay “sacred cows” — maski kinsa pa ang nakadawat sa kontribusyon.
Dili lang kutob lang sa press release ug headline kini nga balita. Ang resulta nga gipaabot sa katawhan mao ang klarong aksiyon ug silot.
Kon mapakita sa Comelec nga mahimo kini, turning point sa atong piniliay — ug makapahimo nga ang mosunod nga eleksyon dili na sayon-sayunon sa gahom sa salapi ug kontrata sa gobiyerno.