Usa ka dako nga pangutana ang nagbitay karon sa hawanan sa Senado: Kagubot ba o sirkus ang nahitabo karon sa atong pamunoan?
Sulod lamang sa pipila ka semana, nasaksihan sa nasod ang usa ka makalibog nga pasundayag sa gahom, diin ang lig-on nga institusyon sa Senado daw nahanaw tungod sa personal ug politikanhong interes. Samtang nag-atubang ang Pilipinas sa daghang krisis sa ekonomiya ug seguridad, ang mga magbabalaod busy sa pag-ilogay sa puwesto.
Ang kagubot nagsugod sa paspas nga pagbalitok sa dula sa gahom. Niadtong Hunyo 3, nakab-ot sa 12 ka senador ang quorum ubos sa pagpanguna ni acting Senate President Sherwin Gatchalian aron ideklarang bakante ang tanang posisyon, i-reorganisar ang mga komite, ug ibutang si Sen. Erwin Tulfo isip tsirman sa Blue Ribbon Committee. Samtang sa pikas bahin, si Sen. Alan Peter Cayetano niingon nga siya gihapon ang lehitimo, legal, ug moral nga Presidente sa Senado.
Tungod sa kakuwang og 13 ka botos nga gimando sa Konstitusyon, si Gatchalian dili pa hingpit nga opisyal nga mahimong Senate President.
Kagahapong adlawa, Hunyo 4, ang grupo ni Cayetano, kauban sila si Sen. Imee Marcos ug Rodante Marcoleta, nagpahigayon og hearing sa Blue Ribbon Committee bisan wala ang Senate Secretary ug mga stenographer. Ang mas grabe pa, nahitabo ang usa ka tensiyon sa Senado sa dihang si DILG Secretary Jonvic Remulla nisulay matod pa sa pagbabag sa 18 ka sakop sa Marines nga pasudlon aron motestigo sa multibillion-peso flood control scandal, apan gisanta kini nila ni Sen. Pia Cayetano ug Sen. Robin Padilla.
Bisan pa nga gipanghimakak sa ulahi ni Remulla nga iyang gibabagan ang mga sundalo, adunay dakong pangutana nga nagpahipi niini. Dili ba kini usa ka tinuyong pagsabotahe sa saktong proseso?
Kini nga drama nagsugod pa niadtong Mayo 11, sa dihang kalit nga nitungha si Sen. Ronald "Bato" dela Rosa aron moboto ni Cayetano isip bag-ong Senate President hulip ni Senator Tito Sotto, human sa unom ka bulan nga pagtagutago tungod sa warrant sa ICC sa kasong war on drugs. Human sa botasyon, kalit na sab kining nikagiw sa kadlawon sa Mayo 14 ug wa gyud madakpi sa mga awtoridad. Gihimo nilang dulaanan ang balaod ug ang hawanan sa Senado.
Kon ang mismong mga magbabalaod dili mosunod sa saktong proseso ug mag-away tungod sa gahom, unsa pa man ang mabilin nga respeto sa katawhan alang sa balaod?
Samtang nagkabuang ang mga senador sa pagpili kon kinsa ang tinuod nga mamuno—si Gatchalian ba o si Cayetano—ug kon kinsa ang saktong tsirman sa komite, ang mga batakang balaod alang sa edukasyon, agrikultura, ug kaayuhan sa publiko dili maaksiyonan.
Dili nataran sa sirkus ang Senado. Kini mao ang balay sa mga representante sa katawhan. Angayan lamang nga hunongon na kini nga kagubot. Kinahanglan magkahiusa sila ubos sa Konstitusyon, dili sa personal nga proteksyon o tinguha sa gahom, tungod kay sa katapusan, ang labing dako nga pildi niining tanan mao ang katawhang Pilipinhon nga nagpaabot og tiunay nga serbisyo.