Editoryal: Kalmado taliwala sa pagkahuyang sa peso: Igo ra ba?

Editoryal: Kalmado taliwala sa pagkahuyang sa peso: Igo ra ba?
SuperBalita Editoryal
Published on: 

Taliwala sa nagpahiping kabalaka sa mga lungsuranon bahin sa padayon nga pag-ubos sa bili sa kuwarta sa nasod, giawhag ni Presidente Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang publiko nga magpabiling kalmado ug dili magpadala sa kakulba ug kagubot.

Kini nga awhag nigawas human ang peso sa nasod nius-os ngadto sa makalaay nga lebel nga P64.18 matag US dollar niadtong Miyerkules, Oktubre 28, 2026—usa ka dugang nga pagkunhod gikan sa P64.17 sa miaging adlaw. Usa kini sa labing ubos nga lebel sa kasaysayan sa panalapi sa Pilipinas, nga nagdala og grabeng pagsuway sa matag pamilyang Pilipino.

Sumala sa gipadayag sa pangulo, ang nag-unang hinungdan sa maong pagkahuyang sa peso batok sa kusog nga US dollar mao ang padayon nga pagsaka sa presyo sa lana sa internasyonal nga merkado, dala na sa nagpadayong panagbangi sa Middle East. Apan luyo niining dakong hulga sa ekonomiya, gipasalig sa presidente nga andam ug adunay igong kakayahan ang kagamhanan sa pagdepensa sa atong pundo.

Apan dili sab nato pwedeng ibalewala ang tinuod nga epekto niini sa kadaghanan. Ang pagkahuyang sa peso aduna kini direkta ug bug-at nga epekto sa matag-adlaw nga kinabuhi sa mga konsumidor. Tungod kay ang Pilipinas nagsalig sa mga imported nga produkto sama sa gasolina, tambal, elektroniko, ug mga batakang kagamitan, ang pagkunhod sa bili sa peso mosangpot gayud sa pagsaka sa presyo sa pagkaon ug ubang palaliton.

Dugang pa, ang mas mahal nga imported nga lana magdala og domino effect sa gasto sa transportasyon ug presyo sa kuryente. Ang mga gagmay ug dagkong negosyo nga nagsalig sa mga imported nga raw materials mapugos sab sa pagpataas sa ilang singil ug presyo, diin ang katapusang mopalit o end user mao gihapon ang moabaga sa bug-at nga bayrunon.

Sa pikas bahin, aduna sab kini gamay nga kahayag alang sa pipila. Ang paghuyang sa peso nakahatag og temporaryo nga benepisyo ug mas dako nga baylo alang sa mga pamilya sa Overseas Filipino Workers (OFWs) nga nagdawat og remittance sa US dollar.

Apan kon ang maong dugang nga peso kan-on ra sab sa mas taas nga presyo sa palaliton, mawala ra gihapon ang matuod nga bili sa maong benepisyo.

Apan taliwala sa pag-awhag ni Presidente Marcos nga dili mag-panic, ang publiko nagkinahanglan gihapon og konkretong aksiyon, hapsay nga pagdumala sa merkado, ug mga programa nga mopanalipod sa mga kabos nga Pilipino samtang padayon nga gipanalipdan ang bili sa atong peso taliwala sa bagyo sa global nga ekonomiya.