Ang pag-alburoto sa Bulkang Mayon, lain na sab nga katalagman o krisis nga giatubang sa mga Pilipino, sa maong sunod-sunod nga hulga nga nagsulay sa kalig-on sa matag Pilipino.
Samtang gibantayan ang paglihok sa Bulkang Mayon nga nagsugod na sa pagbuga og baga nga abo, aduna sab kitang gisagubang nga nagkagrabe nga krisis sa ekonomiya ug ang nag-unang problema sa sistema sa kagamhanan.
Ang Office of Civil Defense (OCD) andam na sa mga contingency plan, lakip na ang pag-andam sa mga kahimanan ug ang pakig-alayon sa mga lokal nga kagamhanan (LGUs) alang sa posibleng pagbakwit. Bisan tuod og gipahibalo sa OCD nga wala pa makita sa PHIVOLCS ang pagpataas sa Alert Level sa pagkakaron.
Apan, laing dakong hagit sa tibuok nasod mao ang grabeng pagsaka sa presyo sa lana. Tungod sa kagubot sa Middle East ug sa epekto niini sa kalibutanong suplay sa krudo—nga maoy hinungdan sa pagdoble sa global fuel prices kumpara sa 2025 averages—ang mga Pilipino kinahanglang mangandam sa dako nga pagsaka sa presyo sa petrolyo, diin gibanabana nga ang presyo sa gasolina mosaka og P2.50 ngadto sa P3 sa matag litro, samtang ang diesel adunay pagkunhod.
Kining pagsaka sa presyo, nga gidunganan sa kahadlok sa posibleng pagsira og balik sa Strait of Hormuz, nagduso sa mas taas nga gasto sa transportasyon ug sa pagpataas sa presyo sa mga palaliton, gikan sa umahan paingon sa estante sa tindahan. Adunay airline ang napugos sa pag-adjust sa ilang network pinaagi sa pagkansela sa mga biyahe.
Dugang pa, namatikdan ang usa ka “stark contrast” diin ang presyo sa mga nag-unang palitunon sa mga sari-sari store—sama sa bugas—nagpadayon sa pagsaka bisan pa man sa pag-ubos sa kinatibuk-ang inflation rate sa nasod.
Kining mikroekonomikanhong reyalidad nagpadayag sa kadali maapektuhan ang mga micro-retailer, diin bisan ang ginagmay nga pagtaas sa wholesale price dako og epekto sa inadlaw-adlaw nga panginabuhi sa mga ordinaryong Pilipino.
Ang labing dako ug nagpahiping krisis, bisan pa, mao ang problema sa korapsiyon nga nagpaluya sa atong kapasidad sa pagtubag sa mga krisis.
Ang nagpadayag nga anomaliya sa mga proyekto sa flood control nagpakita sa usa ka “sistema” diin ang mga kontraktor napugos sa paghatag og kickback nga moabot gikan sa 10 porsiyento ngadto sa 25 porsiyento sa mga magbabalaod ug opisyales sa DPWH aron makakuha og proyekto.
Aron maminusan ang epekto niining tanan, ang gobiyerno kinahanglang molihok pinaagi sa duha ka paagi:
Dinalian nga mga Lakang sa Ekonomiya: Gikinahanglan nga ipatuman sa gobiyerno ang gisulti ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. nga fuel subsidies aron mapanalipdan ang mga sektor nga nagsalig sa pagmaneho alang sa ilang panginabuhian. Kinahanglan sab nga padayon ug lig-on ang pag-monitor sa presyo sa mga batakang palaliton aron mapugngan ang pagpahimulos sa mga negosyante.
Gahom sa Paglimpiyo ug Sistema: Ang gobiyerno kinahanglang mopadayon sa iyang gisaad nga paglimpiyo sa DPWH, pinaagi sa pag-imbestiga, pagkiha, ug pagtangtang sa tanang opisyales ug politiko nga nalambigit sa korapsiyon. Ang pasalig ni Presidente Marcos Jr. nga walay ‘sacred cows’ ug ang paghimo og independent commission kinahanglang matuman aron maundang ang sistema sa pangurakot.