Niabot na sab ang laing hagit sa kinaiyahan. Usa ka low pressure area ang hingpit nga nahimong bagyo human kini nakasulod sa Philippine Area of Responsibility (PAR), ug gihatagan kini og ngalan nga “Basyang.”
Samtang nagkaduol kini, usa ra ang atong pag-ampo: nga unta dili kini mahisama sa mapait nga kasinatian nato kaniadto sa Bagyong Tino.
Dili pa dugay niadtong Nobiyembre 4, sa miaging tuig, ang Bagyong Tino nagbilin og samad sa Sugbo.
Tungod sa ulan nga nilanat og duha ka adlaw, niresulta kini sa grabeng pagbaha nga nakadanyos sa mga kabtangan, sakyanan, ug subo nga naglakip sa kinabuhi sa tawo—gikan sa Siyudad sa Talisay sa habagatan hangtod sa Dakbayan sa Danao sa amihanan.
Karon, si Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) Visayas Chief Weather Specialist Jhomer Eclarino nihatag na og pasidaan. Si Basyang nga kasamtangang usa ka Tropical Depression, mahimo pang mokusog ug posible’ng mamahimong Tropical Storm sa dili pa kini mo-landfall sa Eastern Mindanao.
Ang dagan niini gilauman nga molihok paingon sa habagatang bahin sa Central Visayas, diin ang Sugbo ug ang mga silingang lalawigan direktang maapektohan. Ang leksyon nga angay natong kat-onan gikan sa Bagyong Tino mao ang pagkamabinantayon.
Niadtong panahona, bisan pa sa mga tanyag nga temporaryong kapuy-an gikan sa mga dagkong establisemento sama sa usa ka mall sa South Road Properties (SRP), daghan ang wala nitubag.
Ang rason? Ang pagsalig nga “dili ra kini magdala og grabeng baha.” Apan ang kinaiyahan dili matag-an ug walay gipili. Pag-abot sa Nobiyembre 5, daghan ang nasurpresa ug natingala sa dihang ang tubig-baha niabot na sa ikaduhang andana sa mga panimalay sa Dakbayan sa Talisay, Lungsod sa Liloan, ug sa mga Barangay sa Talamban ug Bacayan sa Dakbayan sa Sugbo. Nasakpan kita nga walay panagang.
Sa pagkakaron, ang sentro ni Basyang gipaabot nga magdala og kusog nga hangin ug ulan.
Posible sab ang pagpataas sa Tropical Cyclone Wind Signal No. 1 o No. 2. Busa, kitang mga Sugboanon, dili na ta maghuwat nga maapsan sa tubig.
Karon pa lang, sugdan na nato ang paglihok.
Ipataas ang mga gamit sa balay—mga appliances, higdaanan, ug mga sala set. Hinumdomi, kining mga butanga, ilabi na ang kutson, dugay kaayong mauga tungod sa kabaga kon kini mabasa. Mas maayo nang andam kaysa magmahay sa kauwahian.
Maminaw sab kita sa mga pasidaan gikan sa Pagasa og lokal nga kagamhanan diin kita nahisakop.
Dili nato itugot nga ang kasaysayan sa Bagyong Tino masubli pa tungod lang sa atong kompiyansa.