Human sa dugay-dugay nga pag-antos sa baho ug kabalaka sa panglawas, sa katapusan, makaginhawa na og lawom ang mga lumolupyo ug mga indibidwal nga mosuroy sa mga establisemento sa South Road Properties (SRP) aron mag-shopping o mangaon.
Sumala ni Cebu City Mayor Nestor Archival, ang nangagi nga mga reklamo mahitungod sa foul odor gikan sa transfer station sa basura sa Pond A hinay-hinay na nga nahanaw.
Kini usa ka dako nga kalambuan gikan sa ngilngig nga panumdoman sa trahedya niadtong Enero 8, 2026, sa Barangay Binaliw, diin 36 ka kinabuhi ang nakalas tungod sa landslide sa basura.
Ang pagsira sa maong landfill maoy nagduso sa siyudad sa usa ka krisis sa basura nga niresulta sa pagtipun-og sa hugaw diha sa SRP.
Apan samtang atong gidayeg ang nightly hauling operations nga nakapahawan sa 500 ka tonelada nga basura matag adlaw, kinahanglan natong tan-awon ang mas dako nga hulagway.
Ang pagdala sa basura ngadto sa Aloguinsan nga may gilay-on nga 61 ka kilometro, nagpasabot og mas dakong gasto sa krudo, pagmentinar sa mga trak, ug oras sa mga trabahante.
Ang Pond A usa lamang ka “transfer station.” Dili kini angay nga himuon nga permanenteng tambakan.
Samtang naningkamot ang kagamhanan sa paghakot, ang katawhan aduna sab obligasyon.
Ang 500 ka tonelada matag adlaw usa ka dako nga hagit nga mas mapagaan kon seryosuhon ang segregation sa matag panimalay.
Ang kalampusan sa pagkontrolar sa baho sa SRP usa ka ebidensya nga ang husto nga sistema ug makanunayon nga pagtagad makahatag og solusyon.
Apan dili kita angay nga makontento sa “okay na.” Ang hagit karon mao ang lahutay.
Dili nato gusto nga mabalik ang nangagi diin ang basura natapok ug ang baho nahimong timaan sa kakuwang sa pagplano.
Ang SRP kinahanglan magpabilin nga dapit alang sa negosyo ug kalingawan, dili usa ka monumento sa atong mga basura.
Kinsa may ganahang mangaon o mamalit kon ang hangin sagol-baho sa basura?
Bisan ang mga nanimuyo sa mga condominium mawad-an og gana kon sa matag abli sa ilang bintana, kining ngil-ad nga baho ang mosugat kanila.
Angay lang nga protektahan ang interes niining mga negosyante; dili nato hikalimtan nga ang ilang minilyon nga buhis maoy usa sa mga haligi nga nagbuhi sa atong ekonomiya.