Sulod sa daghang katuigan, ang transfer station sa South Road Properties (SRP) nahimo nang literal nga mantsa sa hulagway sa Dakbayan sa Sugbo.
Ang hugaw nga talan-awon ug kaisog sa baho sa nagtipun-og nga pundok sa mga basura sa Pond A naghatag og peligro sa panglawas sa mga lumolupyo sa Barangay Basak San Nicolas ug naghulga sa ekonomikanhong kalampusan sa nag-unang business hub sa siyudad.
Ang gisugyot sa Kagamhanan sa Siyudad nga “no-touch ground policy”—nga gipaluyohan sa usa ka P204 milyones nga kontrata sa paghakot—maayong plano aron sulbaron kining krisis sa basura sa labing daling panahon.
Apan kining sistema sa rampa igo lang makaalim sa simtomas sa transfer station sa SRP ug wala maayo niini ang tiunay nga sakit, nga mao ang paghatod sa mga basura sa landfill nga nahimutang sa halayong dapit.
Ning maong sistema, ang gagmay nga mga trak sa mga barangay ug sa Department of Public Services (DPS) direktang moyabo sa kargang mga basura niini gamit ang rampa ngadto sa mas dako ug tag-as nga mga trak, nga mao na ang mohatod sa toneladang mga basura ngadto sa landfill sa Lungsod sa Aloguinsan.
Niini, wala na’y mapundo, magtipun-og, mangadunot, ug mabuntagan nga mga basura sa SRP.
Apan hangtod kanus-a makasugakod ang dakbayan ning maong pamaagi, nga nagkinahanglan og dakong pundo sa matag adlaw?
Ning maong pamaagi, ang siyudad mokuot og P400 milyones sa supplemental budget niini alang sa gastuhan sa transporasyon ug uban pa. Apan hangtod kanus-a kini kayahon sa dakbayan?
Maayo man sab gyud hinuon kini nga inisiyatiba aron masulbad sa labing daling panahon ang problema sa basura sa SRP apan hinaot nga tutokan sab og maayo sa kadagkuan sa dakbayan ang paghimo og dinaliang lakang aron hingpit nga masulbad ang krisis sa basura.
Ang pag-abli og balik sa Prime Integrated Waste Solutions (PWS) landfill sa Barangay Binaliw maoy usa sa tiunay nga sulbad sa problema sa basura sa dakbayan.
Ang Binaliw landfill nagtanyag og mas duol nga gilay-on ug mas ubos nga gastuhan apan nagpabiling hugot nga gipugngan ang pagbalik sa operasyon niini tungod sa mga paglapas sa kalikupan.
Sakto si DPS Head Paul Gelasque sa pag-insistir nga ang Binaliw kinahanglang motuman sa tanang rekisitos sa Department of Environment and Natural Resources (DENR-7) sa dili pa magsugod pag-usab ang mga operasyon.
Gikinahanglan kini aron dili na mausab ang trahedyang nahitabo niadtong Enero 8, 2026 diin nahugno ang bukid sa basura sa Binaliw, nga nakakalas og daghang mga kinabuhi.
Lisod ba diay tumanon ang giinsister ni Gelasque nga hangtod karon, wala pa man nahibalik ang operasyon sa Binaliw landfill?