Samtang ang Bagyong Basyang nihinay na ngadto sa pagka-tropical depression, daghan ang nahuwasan, apan luyo niini mao ang usa ka masulub-on nga kamatuoran.
Ang maong bagyo nagbilin og usa ka lawom nga samad sa Dakbayan sa Cagayan de Oro diin upat ka kinabuhi ang nakalas sa nahitabong landslide.
Kini nga trahedya dili lang usa ka lokal nga isyu. Sumala sa report gikan sa Office of the Civil Defense (OCD), ang lapad nga epekto ni Basyang nabatyagan sa tibuok Visayas ug Mindanao, diin kapin sa 5,000 ka pamilya ang apektado.
Ang nahitabong dagkong pagbaha sa Dakbayan sa Iligan ug ang kaylap nga pagkapalong sa kuryente sa nagkalainlaing probinsiya nagpakita nga bisan pa sa modernong teknolohiya sa pagtagna sa panahon nga gihuptan sa Pagasa, ang kusog sa kinaiyahan nagpabilin nga usa ka dako nga hagit.
Dili igo nga mahibalo kita kon kanus-a moabot ang bagyo; ang mas importante mao ang atong buhaton sa higayon nga anaa na kini sa atong pultahan.
Ang insidente sa landslide sa CDO kinahanglan nga magsilbing usa ka seryosong pahinumdom sa tanang lokal nga kagamhanan. Adunay mga dapit nga gitawag og “high-risk areas” o “danger zones,” apan ngano man nga duna gihapoy nagpuyo niini?
Ang pagpatuman sa no-build zones kinahanglan nga hugtan ug dili lugakan.
Dili kini mahimo nga “negotiable.”
Kinahanglan nga seryosohon sa gobiyerno ang pagdili sa pagpuyo sa mga bakilid nga dapit nga daling mahugno.
Ang kamatayon sa upat ka indibidwal sa Cagayan de Oro usa ka tawag sa pagmata para kanatong tanan. Sila mga tawo nga adunay pamilya, higala, ug kinabuhi.
Unta, sa dili pa moabot ang sunod nga bagyo, mausab na ang atong mentalidad.
Hinaot nga sa sunod higayon, dili na kinabuhi ang atong iphon, kondili ang gidaghanon sa mga kinabuhi nga atong naluwas tungod sa saktong pagpangandam, sayo nga pagbakwit, ug lig-on nga baruganan batok sa pagpuyo sa peligrosong mga dapit.