Ang pagkadiskubre sa 397 ka sako sa bugas nga nangadaot sulod sa bodega sa Barangay Tawason, Mandaue City usa ka makapaalarma nga timailhan sa problema sa pagdumala niini.
Si City Administrator Gonzalo “Sally” Malig-on nisalikway sa posibilidad nga ang election ban maoy hinungdan sa pagkadunot sa bugas.
Sakto siya nga ang bugas wala maapektuhi sa ban atol sa Barangay ug Sangguniang Kabataan election niadtong 2023, sanglit human sa eleksyon aduna untay tibuok tuig sa 2024 aron kini mabaligya og tag P20 matag kilo sa mga kabos nga benepisyaryo. Ang sayop nga mekanismo—ang paglimit sa duha ka kilo lang matag tawo—maoy nakapawala sa gana sa mga tawo, labi na kadtong nagpuyo sa layo.
Mas pilion pa sa mga tawo nga mopalit na lang og bugas sa tindahan duol sa ilang pinuy-anan, kaysa mamlete og dako apan duha ra ka kilo ang ilang mapalit.
Kon buot hunahunaon, alkansi pa sila sa ilang plete unya mahago pa gyud.
Kini nga hitabo usa ka dakong leksiyon alang sa Mandaue ug ubang local nga kagamhanan. Kinahanglan nga tun-an pag-ayo ang tanang aspeto niini. Sama sa giingon ni Malig-on, “Dili lang tungod kay P20 matag kilo nagpasabot nga kini ‘workable’.”
Ang mga nangadaot nga bugas humay kabahin kini sa kapin 1,000 ka sako nga nadawat sa Dakbayan sa Mandaue gikan sa probinsiya ubos sa Sugbo Merkado Barato (SMB) nga programa.
Si Malig-on nagkanayon nga gipadalhan na og sulat ang City Social Welfare and Services (CSWS) Office pagpangayo og katin-awan nganong wala hingpit nga nabaligya ang mga stock.
Kon makit-an ang posibleng hinungdan, isunod dayon ang pagpahigayon og usa ka pormal nga imbestigasyon.
Apan ang pagtumbok sa usa ka buhatan dili paigo; angayan nga masayran sa publiko kon si kinsa gayud ang direkta nga responsable sa kakuwang sa pagdumala sa pagpangapudapod sa bugas.
Ang isyu dinhi dili lang pagpangita og mabasol, kondili pag-ila sa tinuod nga problema aron dili na kini masubli.
Si Mayor Thadeo “Jonkie” Ouano nimando na nga dili ibaligya o ipang-apudapod ang bugas ngadto sa mga kabos nga pamilya.
Matod pa ni Malig-on nga kinahanglang magmabinantayon ang dakbayan ug dili isugal ang kinabuhi sa tawo.
Gipasiugda niini ang kamanduan sa mayor nga dili na ipang-apudapod o pugson ang nangaguba nga bugas aron magamit sa publiko. Nangita na hinuon ang dakbayan og mga alternatibong pamaagi sa paglabay sa bugas nga dili maglambigit sa human consumption.