Editoryal: Panamilit sa tuig sa pagsulay
Usa na lang ka adlaw, hingpit na kitang motabok sa tuig 2026.
Apan samtang nag-andam ang kadaghanan alang sa pabuto ug selebrasyon, ang tuig 2025 dili malimtan sa mga Sugboanon—dili tungod sa mga selebrasyon, kondili tungod sa sunod-sunod nga latos sa kinaiyahan nga nisulay sa atong kalig-on.
Nagsugod ang ngitngit nga bahin sa tuig niadtong Septiyembre 30, dihang giuyog ang Amihanang Sugbo sa usa ka magnitude 6.9 nga linog.
Ang Bogo City, San Remigio, Medellin, ug Daanbantayan ang grabeng naigo.
Kapin sa 75 ka kinabuhi ang nakalas, ug hangtod karon, daghan pa natong mga kaigsuonan ang anaa sa mga evacuation centers kinsa nagsalig sa tolda ug hinabang tungod kay ang ilang mga pinuy-anan dili na mapuslan.
Wala pa gani hingpit nga makabangon ang amihanan, gikusokuso na usab kita sa Bagyong Tino niadtong Nobiyembre 4 ug 5.
Ang walay hunong nga ulan sulod sa duha ka adlaw naghimo sa atong mga kalsada nga mga suba.
Sa Liloan, Dakbayan sa Sugbo, ug Talisay, nasaksihan ang mga makapaguol nga talan-awon: mga residente nga nangatkat sa atop aron maluwas ang kinabuhi samtang nagsud-ong sa ilang mga sakyanan ug kabtangan nga gianod sa baha.
Taliwala sa pagpanghupaw sa mga nawad-an og sakyanan ug kabtangan, usa ka kamatuoran ang nipatigbabaw: ang kinabuhi mas bililhon kaysa bisan unsang materyal nga butang. Ang sakyanan mapalit og balik kon duna nay kuwarta, apan ang kinabuhi kon mawala, dili na gayud mahibalik.
Base sa report sa Cebu Provincial Disaster Risk Reduction and Management Council niadtong Nobiyembre 13, 2025, 108 ka kinabuhi ang gikuha ni Tino.
Ang pagsaka sa tubig-baha nahimong bahin sa atong kolektibong panumdoman diin ang kahadlok ug kaguol nagsagol sa tinguha nga mabuhi. Sa matag balay nga nagun-ob ug sa matag umahan nga nalunod, duna kitay nakita nga estorya sa pag-antos, apan duna usab kitay nakit-an nga mga kamot nga andam motabang bisan pa man sa tunga-tunga sa kalisod.
Bisan pa man sa kapait, dinhi usab nato napamatud-an ang tinuod nga diwa sa pagka-Sugboanon—ang pagbinantayay ug ang dili mabungkag nga pagtuo.
Nakita nato ang mga silingan nga nagtinabangay sa pagpabakwit, ang mga batan-on nga niorganisar og mga relief operation, ug ang yano nga mga lungsuranon nga mipaambit sa ilang katapusang bugas alang sa uban. Kining pagtinabangay mao ang kahayag nga niputol sa kangitngit nga dala sa linog ug ni Bagyong Tino.
Niining bisperas sa 2026, samtang atong gihan-ay ang 12 ka matang sa prutas diha sa atong mga lamesa, atong iapil sa pag-ampo ang mga pamilya nga wala nay kompletong miyembro nga makasugat sa Bag-ong Tuig. Hinaot nga ang simbolo sa lingin nga prutas dili lang magpasabot og bahandi, kondili magpahinumdom usab kanato sa pagpakabana sa atong palibot. Ang atong panaghiusa karong gabii unta mahimong pundasyon sa mas lig-on nga komunidad nga andam moatubang sa bisan unsang hagit sa panahon.
Sa pagsidlak sa adlaw sa Enero 1, 2026, hinaot nga dili lang bag-ong kalendaryo ang atong ablihan, kondili usa usab ka bag-ong kadasig sa pagtukod og mas luwas ug mas andam nga Sugbo alang sa tanan.