Dili na bag-o sa atong panan-aw ang “pagpanglimpyo” sa kagamhanan matag higayon nga adunay dagkong internasyonal nga kalihukan sa nasod.
Karong gisugdan na ang 48th ASEAN Summit dinhi sa Sugbo, ang 66 ka pamilya sa Dakbayan sa Lapu-Lapu nga nagpuyo duol sa Mactan Expo ang temporaryong ‘gipabakasyon’ sa usa ka resort sa Cordova, diin matod pa sila nitambong og livelihood training ug wellness program.
Bisan pa niini, dili malikayan nga makapangutana ang publiko: Relokasyon ba kini tungod sa tinuod nga kabalaka sa mga kabos, o usa lamang kini ka paagi sa pagtago sa tinuod nga nawong sa kakabos gikan sa mga mata sa langyaw’ng mga delegado?
Matod ni Lapu-Lapu City Mayor Cindi King-Chan, mando kini sa National Organizing Committee (NOC) ug dili sa lokal nga kagamhanan.
Apan ang pangutana, hangtod kanus-a man nato tagoan ang kamatuoran pinaagi sa mga temporaryong solusyon?
Sama sa pagbutang og mga tarpaulin sa railings sa taytayan sa South Road Properties (SRP) nga nakakuha og pagsaway sa publiko kay matod pa gihimo kini aron matabunan ang mga tapok sa basura daplin sa dagat, ang pagbalhin sa mga “informal settlers” usa ka matang sa “cosmetic surgery” sa katilingban.
Inig human sa Summit, pabalikon ra gihapon kining mga pamilyaha sa ilang mga barong-barong.
Ang mga tarpaulin balik sa pagkagisi.
Kon tinuod ang tinguha sa gobiyerno nga molambo ang imahe sa nasod, ngano’ng dili man magtukod og lig-on ug permanenteng mga tenement building? Kon ang kuwarta nga gigasto sa pag-abang og resort o pagpamalit og mga tarpaulin gigahin pa lang unta sa tinuod nga socialized housing, tingali dili na kinahanglan nga itago ang mga ‘informal settlers’ matag naay bisita.
Ang tinuod nga garbo sa usa ka nasod wala makita sa unsa ka hamis sa dalan nga agian sa mga VIP o sa kaputi sa tarpaulin nga nagtabon sa mga basura. Ang tinuod nga kalambuan makita kon ang labing kabos nga mga lungsoranon aduna nay desente ug permanenteng pinuy-anan nga dili na kinahanglan pang ikaulaw sa atubangan sa kalibotan.
Dili nato kinahanglan ang “visual effects.” Ang gikinahanglan sa katawhan mao ang tinuod nga solusyon sa kakabos, dili ang temporaryong pagpabakasyon aron lang nindot tan-awon ang usa ka komunidad.