Gisugyot sa kanhi hepe sa Cebu City Planning and Development Office (CPDO) ang mga lokal nga opisyal nga mopatuman sa tulo ka importanteng estratehiya para sa usa ka long-term ug naka-focus sa watershed nga paagi sa pagpalambo alang sa Metro Cebu.
Kining mga estratehiya gikuha gikan sa master plan sa Japan International Cooperation Agency (JICA).
Si Architect Joseph Michael Espina nagkanayon nga ang subsob nga pagbaha sa Cebu ug ang problema sa kalikupan nanukad sa panginahanglan nga mobalhin gikan sa ginagmay nga mga interbensyon ngadto sa structural, regionwide nga pagplano.
Atol sa “Beyond the Headlines,” ang online news ug commentary program sa SunStar Cebu niadtong Lunes, Nobiyembre 24, 2025, gipasabot ni Espina nga ang pagpatuman niining mga estratehiya nagkinahanglan og hiniusang aksiyon sa daghang Local Government Units (LGUs), national agencies ug sa pribadong sektor.
Ang laing hinungdan mao ang political will aron supakon ang pagguba sa mga watershed ug protektadong landscape.
Matod ni Espina nga ang pagmugna og bag-ong development subay sa baybayon, gikan sa Dakbayan sa Danao sa amihanan ngadto sa Dakbayan sa Carcar sa habagatan, usa ka importanteng solusyon aron maibanan ang kahuot sa sentro sa kalungsoran sa Metro Cebu.
Gipasabot niya nga ang mga growth center mopakatap sa populasyon ug sa mga oportunidad sa negosyo sa tibuok Metro Cebu.
Matod niya nga kini nga pamaagi molampos lamang kon iuban sa modernong mass transit backbone, sama sa gisugyot nga sistema sa MRT nga gikonsiderar karon alang sa feasibility assessment sa grupo sa mga Hapon.
Ang kasaligan nga transit, matod ni Espina, makapadasig sa mga tawo nga dili na magsalig sa ilang awto ug maminusan ang pressure sa mga watershed.
Si Espina niingon nga ang pag-instalar og “green belt” sa tibuok Mananga, Butuanon, ug Cotcot watersheds, tulo sa labing kritikal nga mga drainage basin sa Cebu, usa ka solusyon nga nakabase sa kinaiyahan nga molapad sa mga floodplain, molig-on sa forest cover, mopadaghan sa pagtanom og kahoy, ug mopatuman sa upland conservation.
Kining mga lakang motugot sa kabukiran nga molihok isip usa ka “absorptive sponge,” nga mopahinay sa tubig baha sa dili pa kini modagayday sa ubos nga mga komunidad, human sa grabeng pagbaha.
Ang ikatulo nga estratehiya, nailhan nga Green Loop, naglaraw og usa ka circumferential, transit-oriented development ring nga magdugtong sa Cebu City, Mandaue, Lapu-Lapu, ug Cordova.
Pulong ni Espina, ang loop nagtumong sa pagpalayo sa paglambo gikan sa kabukiran ug pagdirekta sa pagtubo ngadto sa sentro sa urban districts nga gisuportahan sa modernong mga istasyon sa mass transit ug high-density infrastructure.
Ang pag-concentrate sa paglambo subay niining corridor, matod ni Espina, makapugong sa dugang nga pagsulod ngadto sa ecologically sensitive nga kabukiran samtang magmugna og mas epiktibo, konektado nga rehiyon sa metropolitan. / EHP