Nameligrong maguba ang mga estraktura sa World War II nga gitawag og “dragon’s teeth” (anti-tank barriers) sa Sityo Mainit, Barangay Pangan, City of Naga tungod sa nagpadayon nga flood control project sa Department of Public Works and Highways (DPWH).
Kini ang pasidaan ni Jose Eleazar Reynes Bersales, Consultant on Heritage and Culture sa Cebu Province sa Biyernes, Nobiyembre 21, 2025.
Gipahayag ni Bersales nga ang proyekto naglapas sa mga estruktura sa kabilin nga giprotektahan ubos sa Republic Act 11961.
Gikinahanglan sa balaod nga ang mga ahensiya sa gobiyerno mokonsulta sa National Commission for Culture and the Arts (NCCA) ug National Historical Commission of the Philippines (NHCP) una pa ipatuman ang mga proyekto nga makaapekto sa cultural properties.
Si Bersales niingon nga wala mokonsulta ang DPWH, apan nakadawat siya og mensahe gikan sa usa ka engineer nga nisaad nga motuman sila sa mga kinahanglanon sa konsultasyon.
Gitataw niya nga ang NCCA ug NHCP nagtinguha nga mopadala og mga sulat ngadto sa DPWH ug sa kontraktor, nga nagmando nga ihunong ang mga kalihukan.
“Ignorance of the law excuses no one,” dugang ni Bersales.
Bisan tua siya karon sa Japan, giingnan si Bersales nga nahunong na ang trabaho sa Naga.
Gipasabot ni Bersales nga ang “dragon’s teeth” gihimo sa mga Sugboanon sa wala pa ang pagsulong sa Hapon niadtong Abril 1942, ubos sa United States Army Forces in the Far East (USAFFE).
Ang katuyoan mao ang pagbabag sa mga tangke sa kaaway subay sa nag-inusarang dalan nga nagkonektar sa Cebu City ngadto sa Toledo ug Naga.
Giingon sab ni Bersales nga ang susama nga mga barrier sa ubang siyudad naapektuhan sab sa mga proyekto.
Sa Dakbayan sa Talisay, ang uban nangahulog sa sapa sa Barangay Lagtang atol sa miaging road widening projects.
Si Marben Bascon, usa ka history researcher, nikompirmar nga daghan ang naguba sa road widening ug river works.
Sa orihinal nga 80 ka piraso, 30 na lang ang nahibilin karon, apil na ang mga gibalhin sa daplin sa sapa.
Ang Talisay City Government dunay ordinansa sukad 2014 nga nanalipod sa maong mga estraktura.
Sa Toledo City, ang mga barrier ug pillbox nagpabilin nga intact ug nagpadayon ang sabot-sabot pagpalit sa yuta aron mapreserbar. / CDF