Nanawagan si Cebu City Councilor Joel Garganera sa mga awtoridad nga unahon ang imbestigasyon ug rehabilitasyon sa dumpsite sa Binaliw sa dili pa mopadayon sa bisan unsang solusyon sa basura, lakip na ang waste-to-energy (WTE).
Kini taliwala sa nagkagrabe nga pagsupak sa mga residente human sa makamatay nga trash slide nga nikalas og 36 ka kinabuhi.
Giluwatan ni Garganera ang maong pamahayag isip tubag sa signature campaign nga gisugdan sa mga residente sa Barangay Binaliw, dungan sa usa ka bulan nga anibersaryo sa trahedya niadtong Enero 8, 2026. Nanawagan ang mga residente sa hingpit nga pagsira sa landfill ug pagsupak sa planong pagtukod og WTE facility sa maong dapit.
Giila ni Garganera ang kaguol ug kahadlok sa komunidad, ug matod pa niya, wala pa maalim ang samad sa mga residente tungod sa katalagman ug sa kakuwang sa klarong tubag gikan sa mga awtoridad.
“Unahon nato ang angay unahon. Kinahanglan kitang mo-focus sa imbestigasyon ug rehabilitasyon sa dumpsite. Hangtod karon, wala pa kitay klarong resulta gikan sa DENR,” matod ni Garganera.
Dugang niya, ang dapit giisip pa gihapon nga usa ka crime scene ug kinahanglan kining himuong lig-on aron malikayan ang laing trahedya.
Gihatagan sab niya og gibug-aton nga kinahanglang magpahigayon og on-site inspection ang tanang stakeholders aron makita ang tinuod nga sitwasyon sa dapit.
“Dili ko gusto nga magmandumando lang kay nakasabot ko sa mga tawo didto. Bag-o lang sila biktima sa katalagman nga nikalas og 36 ka kinabuhi. Apan dili kita mahimong mopadayon nga buta sa kamatuoran,” dugang niya.
Gipahinumdom sab ni Garganera nga dugay na ang mga reklamo sa komunidad batok sa dumpsite sa wala pa ang trash slide, apan giingong wala kini tagda sa Prime Waste Solutions, ang operator sa landfill.
Namatikdan sab niya nga ang Binaliw dumpsite giablihan sa panahon ni kanhi Mayor Tommy Osmeña ug niingon siya nga aduna nay mga “red flag” ug kalapasan niini sukad pa niadtong 2017.
Nanawagan siya og kinatibuk-ang imbestigasyon ug matod niya, dili angayang mahadlok ang City Council sa pagsusi sa mga desisyon nga gihimo sa nangagi.
Bisan kon duna siyay simpatiya sa mga residente nga nagsupak sa WTE, gipasabot ni Garganera nga dili pwedeng magsalig ang dakbayan sa mga dumpsite hangtod sa kahangturan.
Kon walay bag-ong teknolohiya, basin masubli na usab ang trahedya.
“Kon dili kamo uyon sa waste-to-energy, mobalik kita sa dumpsite. Unsa may alternatibo? Ang pag-shred, pag-recycle, ug segregation makatabang, apan dili kini makawala sa kadaghan sa atong basura. Kinahanglan gihapon og final destination,” matod niya.
Gitataw sab niya nga ang bisan unsang solusyon kinahanglang dungan sa pag-usab sa pamatasan sa katawhan, ilabi na ang saktong paglain-lain sa basura sa level sa barangay.
Gisubli niya nga ang rehabilitasyon sa Binaliw maoy prayoridad kaysa sa mga debate bahin sa polisiya.
Ang diskusyon bahin sa WTE kinahanglan lamang mopadayon kon ang dapit ideklarar na nga luwas ug matubag na ang isyu sa tulubagon. / CAV