Adunay panahon nga ang kaluwasan sa pamilyang Magalona nagpasabot og pagpangita sa pangunabuhi gikan sa basura sa Inayawan landfill sa Dakbayan sa Sugbo, diin ang kagutom mas kusog pa kaysa paglaom ug ang matag adlaw usa ka pakigbisog aron mabuhi.
Nakapuyo sa usa ka balay nga hinimo sa nagkadaiyang piraso sa basura, ang pamilya nga may napulo ka miyembro nakaatubang og lisod nga kahimtang diin tulo ang atop, walay husto nga sanitasyon, ug ang baho sa basura nga dili mawala.
Dili segurado ang ilang pagkaon, ug usahay, napugos sila sa pagkaon og “pagpag” o mga nahabilin nga pagkaon gikan sa basura.
“Pwerteng lisora gyud namo sauna… usahay mangita mi og pagkaon sa basurahan,” paghinumdom ni Melisa Magalona.
Nausab ang ilang kinabuhi niadtong 2008 sa dihang nahimong usa sila sa unang benepisyaryo sa Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) sa Department of Social Welfare and Development (DSWD).
Ang programa naghatag og conditional cash grants nga nakatabang aron makaskwela ang mga bata ug matubag ang ilang mga nag-unang panginahanglanon.
“Kada payout sa 4Ps, makapalit mi og notebook, ballpen, ug pagkaon. Dako kaayo nato nga tabang,” matod pa ni Melisa.
Ang ilang amahan, si Leonardo, nga kaniadto mangingisda sa Bohol, nibalhin sa Cebu aron matagaan og edukasyon ang iyang mga anak. Didto, nagtrabaho siya isip waste picker, nag-atubang og risgo sa panglawas aron masuportahan ang pamilya, samtang ang ilang inahan nga si Gemma nag-atiman sa panimalay.
Pinaagi sa 4Ps ug suporta sa mga organisasyon sama sa Children of Asia, nakahuman si Melisa og kurso sa Commerce ug nahimong unang nakagradwar sa ilang kaliwat.
Ang iyang kalampusan nakadasig sa iyang mga igsuon ug paryente nga ipadayon ang edukasyon.
“Ma, Pa… nahuman na gyud nako. Dili na ta mobalik sa dumpsite,” iyang giingon sa iyang mga ginikanan human siya nakagradwar.
Niadtong 2012, nisulod si Melisa sa DSWD Field Office 7 isip Project Development Officer II sa 4Ps.
Tungod sa lig-on nga kita, boluntaryo silang nigawas sa programa ug niadtong 2015, nibalhin balik sa Bohol ug gibilin ang ilang kinabuhi sa dumpsite.
Karon, ang iyang mga igsuon nakahuman na sab sa ilang pagtuon ug adunay kaugalingong mga karera, usa ka dakong kausaban sa ilang pamilya.
Isip Compliance Verification Officer karon, giseguro ni Melisa nga ang mga benepisyaryo sa 4Ps mosunod sa mga kondisyon sa programa.
“Makita nako ang akong kaugalingon sa ilang sitwasyon sauna… mao nang gihimo nako akong trabaho nga adunay kasingkasing,” pulong niya.
Bisan pa sa pagpanaw sa iyang amahan niadtong 2020, nagtuo si Melisa nga wala masayang ang mga sakripisyo niini.
Karon, ang pamilyang Magalona nagpadayon sa paghatag balik sa ilang komunidad, nagpaambit sa grasya ug naghatag inspirasyon sa uban.
Ang ilang estorya usa ka lig-on nga pahinumdom nga pinaagi sa oportunidad ug determinasyon, ang kakabos dili kapalaran. / PR