Nanawagan si Cebu City Councilor Harold Kendrick Go kang Mayor Nestor Archival nga ipresentar sa City Council ang short ug long-term nga mga plano sa administrasyon sa pagsulbad sa nagkagrabe nga problema sa pagkolekta ug paglabay sa basura sa siyudad.
Kini taliwala sa mga reklamo gikan sa mga residente, opisyal sa barangay, ug mga negosyante bahin sa nalangan o wala makolektang basura.
Niduso si Go og proposed resolution nga nagtinguha nga ipresentar ang Short-Term Solid Waste Management Action Plan nga motakdo sa Hulyo hangtod Disyembre 2026, ug ang Long-Term Solid Waste Management Plan alang sa 2026 hangtod 2036.
Matod niya, kinahanglan mahibaw-an sa konseho ang direksyon sa administrasyon aron makahimo ang mga magbabalaod og tukmang mga polisiya ug makapundo sa gikinahanglang mga lakang aron masulbad ang problema sa basura sa siyudad.
Gipahayag sab ni Go ang iyang kasagmuyo sa iyang giingong ang City Council maoy usa sa mga labing ulahi nga makahibalo bahin sa dagkong kalambuan ug mga plano kalabot sa garbage management system sa siyudad.
“I think it’s about time that the mayor should inform this council his long-term and short-term plans with regard to addressing the garbage problem within the city,” matod ni Go.
Matod niya, kasagaran niyang mahibaw-an ang mga kalambuan pinaagi sa mga barangay captain ug media reports, imbes nga direkta gikan sa executive department.
Giawhag ni Go ang Executive Department nga mas hugot nga makigtambayayong sa Legislative Department pinaagi sa paghatag og klaro nga impormasyon bahin sa mga pamaagi ug iskedyul sa pagkolekta sa basura sa siyudad.
Lakip niini ang iskedyul sa garbage collection sa mga barangay, ingon man ang pag-deploy sa mga garbage truck ug personnel.
Matod sa konsehal, ang pagbaton og klaro ug coordinated nga sistema makatabang aron maseguro nga ang serbisyo sa pagkolekta sa basura patas ug makanunayon nga mahatag sa tanang barangay sa siyudad.
Gikutlo sa iyang proposed resolution ang Republic Act 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000 nga nagmando sa mga local government unit (LGU) sa pagdumala sa pagkolekta, pagbiyahe, ug hustong paglabay sa solid waste sulod sa ilang tagsa-tagsa ka hurisdiksyon.
Matod ni Go, nagpadayon ang mga reklamo gikan sa nagkadaiyang barangay bahin sa basura nga dugay na nga wala makolekta nga mahimong hinungdan sa baho, problema sa sanitation, ug posibleng risgo sa panglawas.
Isip chairman sa Committee on Trade, Commerce and Entrepreneurship sa Konseho, giingon niya nga nakadawat sab ang iyang opisina og mga reklamo gikan sa mga negosyante bahin sa natapok nga basura.
Matod niya, ang dugay nga pagtapok sa basura mahimong makasamok sa operasyon sa mga negosyo ug makadaot sa imahe sa Cebu City isip sentro sa negosyo ug turismo.
Giingon ni Go nga ang problema sa basura sa siyudad dili lamang kutob sa sanitation, tungod kay ang dugay nga pagkalangay sa pagkolekta niini mahimong makaapekto sab sa mga negosyo ug sa kinatibuk-ang palibot sa mga komersyal nga lugar.
Gipangayo sab niya sa administrasyon nga hatagan ang konseho og update bahin sa komposisyon sa Cebu City Solid Waste Management Task Force, lakip ang gisugyot nga pagpalapad sa membership niini.
Gusto sab niya nga i-report sa administrasyon ang mga nahimo sa task force hangtod karon ug ipresentar ang mga rekomendasyon niini alang sa pagpalambo sa solid waste management system sa siyudad.
Matod sa konsehal, ang maong mga detalye makatabang sa City Council sa pagtino kon unsang dugang nga polisiya, pundo o uban pang mga lakang ang gikinahanglan aron masuportahan ang waste management efforts sa siyudad.
Ang panawagan ni Go nitumaw samtang nagpadayon ang siyudad sa pagbalhin gikan sa paggamit sa South Road Properties (SRP) isip temporaryong garbage transfer station.
Ang Environmental Management Bureau (EMB) 7 nagpagawas og cease-and-desist order niadtong Hunyo 7 batok sa paggamit sa siyudad sa pasilidad sa SRP ug gimando nga malimpyuhan ang lugar sulod sa 90 ka adlaw.
Una na nga giingon ni Archival nga hinay-hinay nang gilimpyuhan sa siyudad ang nahibiling basura sa maong lugar ug gilauman nga hingpit nang malimpyuhan kini sa dili pa matapos ang Agusto.
Sukad niadtong Hulyo 31, gipatuman sab sa siyudad ang bag-ong barangay-based garbage collection system nga gitumong sa pagtangtang sa panginahanglan nga dad-on sa garbage trucks ang nakolektang basura ngadto sa SRP.
Ubos sa maong sistema, ang mga barangay truck maoy gitahasan sa pagkolekta sa household waste sulod sa ilang tagsa-tagsa ka lugar ug pagdala niini ngadto sa gitakdang pickup o exchange points sa gabii, kasagaran sugod sa alas 11 sa gabii hangtod alas 3 sa kaadlawon, diin ang private hauler nga Pinoy Basurero maoy mohakot sa basura alang sa pagdala niini ngadto sa disposal facility.
Giawhag sab ang mga residente nga mag-segregate sa ilang basura sa dili pa kini kolektahon.
Gimando sa siyudad ang mga panimalay nga ibutang ang basura sulod sa mga sako aron malikayan ang pagkaylap o pagkahulog sa loose waste ngadto sa mga dalan ug uban pang pampublikong lugar sa dili pa kini itugyan ngadto sa private hauler.
Matod ni Go, ang bag-ong sistema dugang nga nagpakita sa panginahanglan nga ang executive department kinahanglan maghatag sa konseho og klaro, komprehensibo, ug long-term nga roadmap alang sa waste management sa Cebu City.
Matod niya, ang sayo nga pagkahibalo sa mga sakop sa konseho bahin sa mga plano sa administrasyon makatugot kanila nga ipahaom ang balaudnon ug pundo sa tinuod nga panginahanglan sa siyudad, imbes nga mahibaw-an lamang ang mga kausaban human kini mapatuman. / CAV