Niabot na sa lebel nga “very unhealthy” ang kalidad sa hangin sa Metro Cebu niadtong Dominggo sa buntag, Abril 19, 2026.
Kini tungod sa nagpabiling baga nga haze nga sa pipila ka bahin sa metropolis, sumala sa datos sa Environmental Management Bureau sa Central Visayas (EMB)-7
Base sa datos sa Talisay City monitoring station, ang Air Quality Index (AQI) nisaka gikan sa 112 niadtong Abril 18 ngadto na sa 199 pagka-alas 8 sa buntag sa Abril 19. Kini nagpakita sa kalit nga pagsaka sa fine particulate matter (PM2.5) sukad niadtong Abril 17.
Sa ingon niini nga lebel, ang polusyon sa hangin naghatag na og risgo sa panglawas dili lang sa mga daling matakbuyan og sakit, kondili lakip na sa publiko sa kinatibuk-an.
“At an AQI of 199, the air quality is now a concern for everyone, not just those with pre-existing conditions,” tipik sa pamahayag sa EMB 7.
Gisaysay sa EMB 7 nga ang maong kondisyon epekto sa grabeng kainit ug sa “stagnant” o dili molihok nga hangin nga nakababag sa pagkatibulaag sa mga hugaw sa kawanangan.
“In very hot weather, high-pressure systems often lead to stagnant air. Without strong winds or rain to "wash" the atmosphere, pollutants from vehicles and industry don't disperse; they hover over the city, creating the hazy conditions recently observed in Talisay and Cebu City,” matud sa EMB 7.
Tungod kay walay hangin nga naglihok, nagmugna kini og scenario nga “zero dispersion” diin ang mga aso gikan sa sakyanan, abog sa dalan, ug uban pang tinubdan nagpundo lang sa dakbayan imbes nga madala sa layo.
Nakadugang usab sa maong haze ang mga lokal nga sunog, lakip na ang mga sunog sa sagbot sa South Road Properties (SRP) ug ang nahitabong sunog sa kabalayan sa Brgy. Pahina Central niadtong Sabado, Abril 18.
Nagpahimangno ang EMB 7 nga ang dugay nga pagkaladlad sa kasamtangang kondisyon sa hangin mahimong moresulta sa pagsakit sa tutunlan, pag-ubo, ug kalisod sa pagginawa.
Gawas sa publiko sa kinatibuk-an, ang mga tawo nga adunay mas taas nga risgo mao ang mga bata, mabdos, mga senior citizen, ug kadtong adunay hubak o sakit sa kasingkasing ug baga, kinsa mahimong makasinati og mas grabeng komplikasyon sa pagginhawa.
Aron maminusan ang risgo, giawhag sa mga awtoridad ang mga residente nga:
• Magpabilin sa sulod sa balay ug sirad-an ang mga bintana ug pultahan.
• Kon naggamit og air conditioning, i-set kini sa “recirculate” mode.
• Likayan ang mga aktibidad sa gawas sama sa jogging, sports, o bug-at nga trabaho tungod kay ang lawom nga pagginhawa makapasulod og dugang makahilong partikulo sa lawas.
• Kon gikinahanglan gyud nga mogawas, magsulob og N95 o KN95 nga mask. Ang ordinaryong panapton o surgical mask dili igo nga proteksyon batok sa gagmay nga partikulo.
Alang sa mga makasinati og sakit sa dughan, kalisod sa pagginhawa, gitambagan sila nga magpakonsulta dayon sa doktor.
Niadtong Biyernes, Abril 17, ang kalidad sa hangin sa Metro Cebu giklasipikar pa nga “unhealthy for sensitive groups” nga adunay AQI nga 101.
Sa usa ka pakighinabi sa telepono sa SunStar Cebu niadtong Dominggo, Abril 19, si Pagasa Visayas Weather Specialist Janina Marte nibutyag nga ang aktuwal nga temperatura niadtong higayona anaa sa 31 degrees Celsius. /