ni Dr. Samuel C. Villa Jr.
Associate Professor, CTU Main Campus-Dumanjug Extension
Sa dili madugay, ang Artificial Intelligence (AI) mahimong kabahin na sa inadlaw-adlaw nga kinabuhi sa mga estudyante ug magtutudlo.
Gikan sa pagsulat og essay hangtod sa pagsulbad sa mga problema sa matematika, pipila lamang ka segundo ang gikinahanglan aron makahatag kini og tubag. Usahay, mura pa gani’g mas paspas motubag ang AI kaysa sa estudyanteng tawgon sa oral recitation.
Apan ang pangutana; makatabang ba kini sa pagkat-on o hulga sa tinuod nga edukasyon?
Sa kadaghang eskwelahan sa Cebu ug sa tibuok nasod, daghan nang estudyante ang mosalig sa AI aron makompleto ang ilang buluhaton. Sayon, paspas, ug kasagaran libre.
Apan kon dili na sila mosulay sa pag-analisar ug paghimo sa kaugalingong ideya, ang pagkat-on mahimong mubo na lamang sa pagpindot sa usa ka button.
Mahuman ang assignment, apan lisod na tubagon ang pangutana sa maestro: “Unsay imong nasabtan?”
Dili lamang ang hustong tubag ang tumong sa edukasyon. Mas importante ang proseso sa paghunahuna, pagdiskobre, ug pagpalambo sa kritikal nga pangisip.
Makatabang ang AI sa paghatag og impormasyon, apan dili kini makapuli sa paningkamot, diskusyon, ug tinuod nga kasinatian sa pagkat-on.
Bisan pa niana, dili angay tan-awon ang AI isip kaaway. Sama sa calculator ug internet kaniadto, usa lamang kini ka himan. Sa matag henerasyon adunay bag-ong teknolohiya nga giisip og “kontrabida.”
Kon husto ang paggamit, makatabang kini sa mga magtutudlo sa paghimo og lesson plans ug assessments, ug mahimong tutor alang sa mga estudyante bisan wala ang ilang magtutudlo. Ang tinuod nga hagit wala sa AI kondili sa paagi sa paggamit niini.
Kinahanglan tudloan ang mga estudyante sa pag-verify sa impormasyon tungod kay dili tanan nga tubag sa AI sakto.
Usahay, mura sab kini og tawo—kompyansado kaayo motubag bisan sayop diay. Busa, ang responsableng paggamit sa AI kinahanglan mahimong kabahin sa digital literacy.
Dako sab ang papel sa mga magtutudlo. Sa panahon sa AI, kinahanglan na ang mga buluhaton nga nag-awhag sa repleksyon, kolaborasyon, ug aktuwal nga aplikasyon sa kahibalo. Tingali panahon na nga ang pangutana dili lang “Unsay tubag?” kondili “Giunsa nimo pag-abot ana nga tubag?”
Samtang nag-uswag ang AI, kinahanglan sab nga molambo ang edukasyon. Ang tumong dili ang pagpugong sa teknolohiya kondili ang responsableng paggamit niini.
Ang AI mahimong maayong assistant, apan dili kini angay himuong “classmate” nga maoy pirming mobuhat sa atong assignment.
