Ang Lalawigan sa Sugbo nailha sa kanindot sa kada-gatan, kabukiran, ug ubang nature’s wonder nga nagsilbing nga bahandi sa turismo ug kalamboan. Apan ang hulga sa pagkadaot sa kinaiyahan nagpadayon ug nagkagrabe.
Ang mga sapa ug suba nga puno sa basura, ang mga kakahuyan gipamutol ug ang pagbutho sa dagkong proyekto nga walay igong environmental study, mao’y hinungdan nga mosangpot sa kritikal nga kahimtang.
Matod sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) Region 7, “Kapin sa 60% sa atong mga suba sa Central Visayas, apil na ang naa sa Cebu, gi-report nga moderately to heavily polluted.”
Ang basura nga plastik, hugaw nga tubig gikan sa panimalay ug pabrika, ug kakulang sa disiplina sa paglabay sa basura nagdala sa dakong kadaot sa atong mga waterways.
Si Engr. Liza Romero, usa ka environmental advocate sa Cebu, mitug-an sa iyang pagpakighinabi sa media: “Ang problema dili lang tungod sa basura.
Kung padayon nato nga putlon ang mga kakahuyan sa upland areas ug pasagdan ang quarrying, mas grabe ang pagbaha ug pag-erosion.
Ang atong kinaiyahan dili makalahutay kung walay aksyon.”
Kita mismo sa katawhan makasinati sa epekto.
Matag kusog nga ulan, ang mga kadalanan dali ra malumos sa baha. Sa Colon, Mambaling, ug Mandaue, ang tubig mosaka hangtod tuhod tungod sa barado nga drainage ug suba nga puno na sa basura.
Ang trapik mas grabe, ang panginabuhi malangan, ug ang kaluoy, ang mas kabus nga sektor ang mas apektado.
Ang environmental degradation sa Sugbo dili na angay hulaton nga mograbe pa.
Kinahanglan nato ang tinuod nga pagpangusog sa environmental policies, hugot nga implementasyon sa balaod batok illegal logging ug quarrying, ug pagpanglimpyo sa atong mga kanal ug sapa.
Importante usab ang papel sa katawhan — disiplina sa paglabay sa basura ug pag-apil sa mga programa sa barangay.
Unsa nga klase nga Lala-wigan o dakbayan ang atong gusto ibilin sa atong mga anak? Kung atong pilion ang kalamboan nga walay pagpanalipod sa kinaiyahan, usa ka dakbayan nga puno sa baha, hugaw, ug pagkadaot ang ilang maangkon.
Apan kung atong buhaton ang hustong paagi makab-ot nato ang usa ka mas limpyo, mas luwas, ug mas malambuon ang Lalawigan ug Dakbayan sa Sugbo.