Gibuhi pag-usab ang kaisog ug pagkabayani ni Datu Lapulapu sa baybayon sa Mactan niadtong Lunes, Abril 27, 2026, pinaagi sa usa ka reenactment sa ika-505 nga Kadaugan sa Mactan.
Gawas sa pagpasundayag sa makasaysayanong gubat sa 1521, nahimo sab kining dalan sa mga opisyal sa dakbayan sa pagpadayag sa mensahe sa panaghiusa ug kalinaw alang sa tibuok kalibotan.
Gitataw ni Mayor Ma. Cynthia “Cindi” King-Chan sa usa ka interview nga ang leksyon sa Battle of Mactan nagpabiling mahinungdanon karon.
Iyang gihimug-atan nga taliwala sa mga kagubot sa nagkalainlaing nasod, mas gikinahanglan sa kalibotan ang panaghiusa ug kalinaw.
“In these trying times, the lesson of Mactan becomes ever more relevant. Just as Lapu-Lapu united his people against a common enemy, we too must rise above division and partisanship,” matod ni Chan sa iyang opening speech.
Ang iyang mensahe gipaabot human sa reenactment sa Battle of Mactan, diin ang mga performer nisaulog bitbit ang mga bandera sa lainlaing nasod kauban ang usa ka globe nga nagsimbolo sa panaghiusa lapas sa mga utlanan.
Matod ni Chan, ang makasaysayanong kadaugan padayong nagdasig sa mga modernong mithi sa soberanya ug kooperasyon.
Ang reenactment nga gipahigayon sa Liberty Shrine sa Barangay Mactan nga gituohang maoy dapit sa aktwal nga gubat niadtong 1521, gisalmutan sa aktor nga si Elcid Camacho isip Datu Lapulapu, Akiko Solon isip Reyna Bulakna, ug Veanz Matutinao isip Magellan.
Ang pasundayag naghatag og pasidungog sa kaisog sa mga Pilipino ug sa sayong pagsukol batok sa kolonisasyon.
Ang selebrasyon gisugdan pinaagi sa usa ka solemne nga wreath-laying ceremony.
Ang kalihukan gipangulohan ni Mayor Chan, kauban silang Lone District Representative Junard “Ahong” Chan, Bise Mayor Celedonio Sitoy, Lapu-Lapu City Police Office (LCPO) Director Agosto Daskeo, ug Department of Education Region 7 Director Arturo Bayocot kinsa nirepresentar ni Education Secretary Edgardo “Sonny” Angara.
Gipasidunggan sa seremonya si Lapulapu ug ang iyang mga manggugubat sa ilang kadaugan niadtong 1521, nga giila nga usa ka mahinungdanong bahin sa kasaysayan sa Pilipinas ug usa ka timaan sa kaisog, pagsukol, ug pagpanalipod sa soberanya sa nasod.
Si Garry Lao, ang pangulo sa City Tourism Office, niingon sa usa ka buwag nga interview nga bisan pa man sa kausaban sa mga aktor ug sa pagkunhod sa budget, ang kagamhanan sa dakbayan nakapahigayon gihapon og usa ka de-kalidad nga produksyon.
Gikan sa orihinal nga gibanabana nga P3 milyunes, matod ni Lao nga ang pasundayag gi-streamline ug nahuman gamit ang mas gamay nga budget nga P1.8 milyunes.
Dugang niya, mao kini ang unang higayon nga adunay ubang mga tunghaan nga nianhi aron mosaksi sa selebrasyon.
Samtang, si Daskeo ni-report nga adunay gibanabana nga 2,500 ka tawo ang nitambong ug walay natala nga bisan unsang dautang insidente.
Si Direktor Bayocot, nihatag og gibug-aton sa kamahinungdanon sa kasaysayan sa Pilipinas sa iyang pakigpulong.
Siya niingon nga ang sektor sa edukasyon padayon nga nagpalig-on sa pagtulun-an ug pagpabili sa kasaysayan sa nasod diha sa mga tunghaan, aron maseguro nga masabtan sa mga tinun-an ang mga panghitabo sama sa Kadaugan sa Mactan, dili lang sa unsay nahitabo, kondili sa lawom nga kahulogan niini sa paghulma sa nasudnong pagkatawo.
“The lesson remains clear: freedom is not merely inherited, it is understood, nurtured and fiercely protected by any generation,” sumala ni Bayocot.
Giawhag niya ang mga tinun-an nga ang pagtuon sa kasaysayan dili lang memoryahon, kondili pagsabot kon nganong nahitabo ang maong mga butang ug ngano nga kini nagpabiling mahinungdanon hangtod karon.
Gibutyag ni Chan nga wala makatambong si Angara tungod sa usa ka importante nga miting sa Malacañang nga natumong sa samang takna. / DPC