Gipanghimakak ni Buhisan Barangay Captain Gremar Barete ang pasangil nga adunay quarrying activities sa ilang barangay.
Gipasabot sa kapitan nga ang lugar nga gipasikaran usa ka pribadong subdivision development nga dugay na nga naaprubahan ug wala na karon nagpadayon sa operasyon.
Giluwatan ni Barete ang katin-awan niadtong Lunes, Agusto 3, 2026, isip tubag sa mga pahayag sa environmental advocate nga si Yogi Ruiz nga nipadayag sa iyang kabalaka bahin sa giingong quarrying ug earth-moving activities sa Brgy. Buhisan.
“Supposedly ang barangay wala tay gi-approve nga quarry diri dapita. Naay site development sa usa ka gamay nga subdivision,” matod ni Barete.
Gipasabot niya nga ang maong subdivision naaprubahan sa miaging administrasyon sa barangay pipila na ka dekada ang milabay ug sa ulahi gipalit kini sa laing developer nga nakakuha og Environmental Compliance Certificate (ECC) gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR).
Sumala ni Barete, ang development naglangkob lamang og mga 5,000 square meters o ubos sa usa ka ektarya.
Giingon sab niya nga ang mga litrato nga nagkatag sa social media isip suporta sa pasangil sa quarrying daan.
Matod niya, ang kasamtangang earth-moving activities nga makita sa Barangay Buhisan kabahin sa road widening ug slope protection project sa Department of Public Works and Highways (DPWH), ug dili quarrying operations.
Ang proyekto nga nagkantidad og kapin sa P90 milyunes naglakip sa road widening, slope protection works, line canals, road concreting, ug pagpaayo sa water system sa barangay.
Matod niya, nakapadayon pag-usab ang konstruksyon human gilibkas ni Cebu City Mayor Nestor Archival ang cease and desist order (CDO) nga gipatuman sayong bahin niining tuiga.
Ang mga dokumentong gihatag sa media nagpakita nga nagpagawas si Archival og order niadtong Hulyo 9, 2026, nga nagbawi sa CDO nga giisyu niadtong Pebrero 19 batok sa BNR Construction and Development Corp., ang kontratista nga nagpatuman sa Construction of Road with Slope Protection project sa Barangay Buhisan.
Ang order sa pagbawi sa CDO nag-ingon nga nakatuman ang kontratista sa mga gipangayo sa gobiyerno, lakip ang affidavit of undertaking nga nagpasalig sa pagpatuman sa environmental safeguards, traffic management, public safety measures, regulatory compliance, ug pagpadayon sa operasyon sa kasamtangang water reservoir hangtod mahimong fully operational.
Ubos sa maong order, ang kontratista padayon nga susihon sa city government ug mahimo pag-usab mahatagan og cease and desist order kon makalapas kini sa mga kondisyon o sa balaod.
Matod ni Barete, temporaryong gipahunong ang proyekto human gimando ni Mayor Archival ang pagsuspenso sa pipila ka earth-moving activities tungod sa mga kabalaka nga mitumaw human sa Bagyong Tino.
Nidugang siya nga sa wala pa gipadayon pag-usab ang konstruksyon, naghimo og inspeksyon ang Mines and Geosciences Bureau (MGB) ug ang DENR-Environmental Management Bureau (EMB) ug nangayo og mga technical documents.
Matod sab ni Barete nga gipahibalo sa EMB ang barangay nga dili na kinahanglan og ECC ang proyekto sa DPWH tungod kay proyekto kini sa national government ug dili mosobra sa threshold nga nagkinahanglan niini, bisan pa nga gihimo gihapon ang mga inspeksyon.
Nidugang siya nga ang MGB nirekomendar sab og engineering intervention tungod kay landslide-prone ang maong lugar.
Gipasabot ni Barete nga ang slope protection project gituyo aron mapalig-on ang kabukiran ug mapanalipdan ang mga kasikbit nga komunidad batok sa landslide nga mas nagkanunay tungod sa mga development sa taas nga bahin sa kabukiran.
Iyang giingon nga ang mga development sa silingang kabukiran nakadugang sa pressure sa bukid, hinungdan nga mas nameligro ang mga komunidad sa ubos sama sa Buhisan gikan sa landslide. / CAV