Nangandam na ang Kagamhanan sa Probinsya sa Sugbo og mga lakang sa pagpagaan sa epekto sa hulaw aron suportahan ang mga mag-uuma ug mangingisda taliwala sa nagkaduol nga El Niño, pinaagi sa pagtutok sa suplay sa tubig, produksyon sa pagkaon, ug proteksyon sa panginabuhian.
Matod ni Roldan Saragena, pangulo sa Cebu Provincial Agriculture Office, bisan wala pa’y natalang grabeng hulaw sa probinsya, ang Kapitolyo nag-andam na og dili momenos sa lima ka mahinungdanong interbensyon ubos sa kamandoan ni Gov. Pamela Baricuatro aron panalipdan ang sektor sa agrikultura ug pangisda.
Usa sa mga lakang mao ang pagpadala og 20 ka set sa gagmay nga water irrigation systems nga adunay mga tangke nga ang kapasidad moabot sa 4,000 ka litro ug mga hose nga 100 ka metros ang gitas-on.
“Atong mga kasapaan dili pa entirely dried up, so makakolekta pa ta og tubig para magamit sa kaumahan,” matod ni Saragena.
Namalit usab ang probinsya og mga drum sa tubig (200-liter capacity) alang sa pagpondo og tubig, ilabi na sa mga dapit nga padayon ang produksyon sa pananom, aron maseguro ang maayong ani bisan pa man sa kakuwang sa ulan.
Aron mapalig-on ang suplay sa pagkaon, ang Kapitolyo gikatakdang manghatag og P10.5 milyones nga balor sa mga binhi sa utanon nga daling maani ubos sa programang “Food Always In The Home (FAITH)”.
Kini naglakip sa lettuce, kangkong, pechay, okra, ug sili, nga mahimong maani sulod sa 15 ngadto sa 20 ka adlaw ug ipang-apod-apod sa mga panimalay ug purok. Alang sa sektor sa pangisda, kapin sa 200 ka payaw ang gipanghimo karon sa tibuok Sugbo aron matabangan ang mga gagmayng mangingisda nga mapalambo ang ilang kuha panahon sa ting-init.
“Kung magbutang ta og payaw, makasave pa sila sa fuel… ang isda mutago didto,” pasabut ni Saragena.
Ang mga mag-uuma ug mangingisda nalakip usab sa agri-fishery insurance program sa probinsya, diin ang Kapitolyo maoy mobayad sa tibuok gasto sa premium renewal aron maseguro nga duna silay madawat nga bayad kon ugaling makasinati og kapildihan.
Dugang ni Baricuatro, ang mga mag-uuma ug mangingisda makadawat usab og tabang ubos sa umaabot nga sectoral distribution initiative sa maong programa. Sumala sa datus sa Cebu Provincial Agriculture Office niadtong Huwebes, Abril 30, 2026, adunay 69,563 ka mga mag-uuma ug mangingisda sa probinsya nga sakop sa 1,214 ka mga asosasyon.
Samtang, gipahibawo ni Baricuatro nga ang probinsya nangita og uban pang solusyon sa kakuwang sa tubig, lakip na ang usa ka pilot water management project uban sa usa ka kompanya gikan sa Israel ug sa University of San Carlos para sa piniling mga barangay nga limitado ang suplay.
Gipasiugda usab niya ang panginahanglan sa pagtukod og mga dam, ug nag-ingon nga importante kini alang sa malungtarong suplay sa tubig ug pagpagaan sa epekto sa kalamidad.
Matod sa gobernador, iduso sa probinsya nga malakip ang mga proyekto sa dam ubos sa programa sa Department of Public Works and Highways (DPWH), diin gibana-bana nga P7 bilyones ang gigahin, samtang ang Sugbo nangayo og suporta sa nasudnong kagamhanan aron dili na masubli ang kadaot nga dala sa Bagyong Tino. / CDF