Nakarekord ang Cebu City og 20 nga nangamatay sa dengue fever gikan Enero hangtod Septiyembre 2026.
Katulo ka pilo komparar sa unom ka namatay nga natala sa miaging tuig. Nakarekord sab ang siyudad og 65 porsiyentong pagsaka sa mga kaso sa dengue.
Base sa datos sa City Health Department (CHD) nga gikutlo ni Kenneth Siasar, chief of staff ni Cebu City Mayor Nestor Archival, adunay 2,456 ka kaso sa dengue gikan Enero 1 hangtod Septiyembre 5, 2026, itandi sa 1,484 ka kaso niadtong 2025.
Kini nagpasabot og pagsaka nga 972 ka kaso o mokabat sa 65.5 porsiyento.
Nisaka sab ang gidaghanon sa mga namatay gikan sa unom niadtong 2025 ngadto sa 20 karong tuiga, o pagsaka nga 14 ka namatay nga katumbas sa mga 233 porsiyento.
Matod ni Siasar, lahi ang datos sa City Health Department komparar sa datos sa Cebu City Medical Center (CCMC), nga nakarekord og 844 ka pasyente sa dengue gikan Enero 1 hangtod Septiyembre 13.
Sa kinatibuk-ang 844 ka pasyente sa CCMC, 297 ang na-admit samtang 547 ang gitambalan isip mga konsultasyon.
Nakarekord sab ang CCMC og 16 ka namatay tungod sa dengue sa maong panahon.
Matod ni Siasar, ang kalainan sa datos sa CHD ug CCMC kay ang CHD nakadawat og mga report gikan sa mga pribadong ospital.
Gitumbok ni Siasar ang pagsaka sa mga kaso sa dengue, tungod sa nagpundo nga tubig nga puy-an sa mga lamok.
Matod niya, ang mga lamok nga nagdala sa dengue mahimong mosanay dili lamang sa gawas sa mga balay kondili bisan sulod niini.
Lakip niini ang mga balde, baril, ug drum nga walay tabon ug adunay nagpundo nga tubig, mga plorera nga dili kanunay limpyohan, ug mga drainage.
Sumala ni Siasar, gipalig-on sa City Government ang information campaign aron dasigon ang mga panimalay nga maghimo og pagpanglimpyo sulod sa ilang mga balay, dugang sa mga cleanup drive sa gawas.
“We are unable to sustain ang pagpanglimpyo sa tibuok palibot last year,” pulong niini.
Dugang niya, gimanduan ang mga barangay health worker nga palig-unon ang information dessimination ug pahinumdoman ang mga residente nga ang pagpugong sa dengue dili lamang kutob sa pagpanglimpyo sa mga pampublikong lugar ug sa gawas sa mga panimalay.
Gawas sa cleanup ug information campaigns, matod ni Siasar, gimanduan sab sa mayor ang City Government nga magpatuman og misting operations.
Matod niya, iprayoridad sab sa City Government ang mga barangay nga adunay taas nga mga kaso sa dengue base sa anaa nga datos, imbes nga maghulat pa sa mga request.
Ang mga barangay nga giila nga adunay labing taas nga mga kaso sa dengue mao ang Guadalupe, Lahug, Basak San Nicolas, Tisa, Labangon, Talamban, Mambaling, Kalunasan, Punta Princesa, ug Apas.
Matod ni Siasar, gimanduan sa City Government ang pagpanglimpyo sa Cebu City Hall human makompirmar nga usa ka empleyado ang na-dengue.
Matod niya, wala pa’y datos ang City Government kon pila ka City Hall employees ang posibleng natakdan sa maong sakit, apan adunay labing minos usa ka kompirmadong kaso nga natala.
Matod ni Siasar, ang mga bata nagpabiling usa sa mga mas delikado nga matakdan sa dengue tungod kay posible silang ma-expose sa pinaakan sa lamok samtang nagdula sa gawas.
Dugang niya, mahimong matakdan sab ang mga hamtong, ilabina sa mga lugar sa trabaho diin mahimong dili dayon mamatikdan ang mga lugar nga dunay nagpundong tubig.
Sa pangutana kon ang pagsaka sa mga kaso ug namatay tungod sa dengue mahimo na bang matawag nga outbreak o usa na ka makapakabalaka nga sitwasyon, matod ni Siasar nga wala siya masayod sa threshold o sukdanan nga gigamit sa CHD sa paghimo og maong deklarasyon.
Pulong niya, susihon sa City Government uban sa CHD ang kasamtangang kahimtang sa mga kaso sa dengue sa Cebu City. / CAV