Taliwa sa nagpadayon nga kiha sa presyo sa yuta, sugdan na sa ikaupat nga kwarter niining tuiga ang konstruksyon sa P7.5-billion nga Daanbantayan Solar Project.
Kini human giaprubahan sa Department of Agrarian Reform (DAR) 7 ang land conversion clearance sa katunga sa 80 ka mga lote sulod sa 187-ektaryang dapit niini.
Gikumpirma ni Cebu Province Administrator Ace Durano sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Hulyo 17, 2026, nga giproseso na sa Kapitolyo ang nahabiling katunga sa mga lote pinaagi sa mga batch.
Ang maong clearance giisip nga usa ka mahinungdanong lakang alang sa 150-megawatt renewable energy project nga nahimutang sa Barangay Tingub, Daanbantayan.
Sa usa ka report gikan sa SunStar Cebu niadtong Marso 16, 2025, ang 187-ektaryang solar farm nga usa ka joint project sa Acciona Energia nga nagbase sa Spain ug Freya Renewables Inc. nga nagbase sa Makati, palambuon ubos sa usa ka 25-year build-transfer-operate scheme, diin ang Power China ang magsilbing contractor.
Matod ni Durano nga ang pagseguro sa inisyal nga land conversion clearance nagkinahanglan og pagproseso sa mga papel sa nagkadaiyang ahensiya.
Kinahanglang makakuha ang probinsiya og clearance gikan sa National Irrigation Administration (NIA) alang sa katunga sa 80 ka mga lote niadtong Hunyo 20.
“We applied in batches because of the numerous documentary requirements,” matod ni Durano.
“The first batch of applications has been cleared, and the Department of Agrarian Reform inspected the second batch yesterday,” dugang niya.
Naglaom si Durano nga mosunod ra sa dili madugay ang nahabiling mga clearance.
“Since the first batch was approved, there is no reason to expect the second batch will be rejected,” nagkanayon si Durano.
Kon makuha na ang nahabiling mga clearance gikan sa DAR 7, ang probinsiya moaplay na sab alang sa mga permit sa lokal nga kagamhanan sa Daanbantayan.
Ang inisyal nga engineering work gikan sa Acciona Energia kasamtangan nang gisugdan, ug ang aktwal nga konstruksyon gilauman nga masugdan sa ikaupat nga kwarter niining tuiga.
Ang proyekto gitarget nga mosalmot sa linya sa kuryente sa katapusan sa sunod tuig.
Sa usa ka resolusyon nga nakuha sa SunStar Cebu niadtong Biyernes, Hulyo 17, ang usa ka giaprubahang resolusyon niadtong Mayo 4 nga gipangamahanan ni Provincial Board (PB) Member Nelson Mondigo naghatag og katungod sa mga representante gikan sa Provincial Legal Office (PLO) sa pagpahigayon sa mga gikinahanglan nga aplikasyon sa National Irrigation Administration (NIA) ug Department of Agrarian Reform (DAR).
Ang mga aplikasyon naglakip sa pagseguro og Certificate of Non-Irrigation Coverage o usa ka Irrigation Coverage Certificate gikan sa NIA.
Samtang, ang usa ka buwag nga aplikasyon alang sa land use conversion order isumiter ngadto sa DAR Central Office.
Niadtong Lunes, Hulyo 13, giaprubahan sa PB ang usa ka resolusyon sa pag-aplay og tree-cutting permit gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) nga naglangkob sa 187 ka ektarya nga yuta sa Barangay Talisay, Daanbantayan.
Gipaluyohan ni PB Member Stanley Caminero ang resolusyon nagtugot sa mga representante sa PLO sa pagrepresentar sa probinsiya sa pagkuha sa maong permit.
Samtang nakuha sa probinsiya ang partial regulatory approvals, ang legal battle may kalabutan sa pagpalit sa yuta nagpabilin nga babag.
Ang tulo ka nagpadayon nga kaso sa korte nagrepresentar sa gibanabana nga 30 ngadto sa 40 porsiyento sa 80 ka mga lote.
Nag-ingon si Durano nga ang mga tag-iya sa yuta nangangkon nga gikuha sa kagamhanang probinsyal ang ilang yuta pinaagi sa “tax forfeiture,” usa ka proseso alang sa wala mabayri nga buhis nga wala magsunod sa saktong legal nga lakang.
Ang pag-appraise sa presyo sa yuta gihimo sa panahon sa administrasyon ni kanhi Gobernador Gwendolyn Garcia.
Giklaro ni Durano nga ang kasamtangang administrasyon nangita og malinawong husay uban sa mga apektadong pamilya, ug gipasabot nga ang legal nga panagbangi gikinahanglan isip mekanismo aron mahatagan og awtoridad ang bisan unsang gi-adjust nga bayad.
“The provincial government cannot change this because the price was set by the provincial appraisal committee,” pasabot ni Durano.
“We cannot simply agree to pay more without a court order. Paying more than the appraised value without a legal basis would be disadvantageous to the provincial government,” matod niya.
Gisubli sa administrasyon ang pasalig niini sa pagtahod sa paynal nga desisyon nga dili mapakgang ang inisyatiba sa limpyo nga enerhiya. / CDF