Liboan ka mga residente sa Cebu City gikan sa mga vulnerable sector ang makapahimulos sa libreng serbisyo sa panglawas ug mental health human gipasar sa City Council ang mga lakang aron mahimo kining permanente nga programa.
Ang ordinansa nagmando usab og inclusive mental health programs para sa mga prayoridad nga sektor sama sa mga tigulang, survivors sa domestic abuse, ug mga miyembro sa LGBTQIA+ community.
Matod ni Konsehal Mitchelle Abella-Cellona, ang mga lokal nga datos nagpakita sa pagsaka sa kaso sa anxiety, depression, bullying, ug suicidal ideation sa mga kabataan, ingon man ang kakulangan sa pagresponde sa barangay level tungod sa limitadong training sa frontline workers.
Ang lakang nahiuyon sa Mental Health Act o Republic Act No. 11036 nga nag-ila sa mental health isip usa ka batakang katungod sa tawo ug nanawagan alang sa accessible nga serbisyo sa tibuok nasod.
Ang mga opisyal, school administrators, o uban pang awtoridad nga mobabag sa pagpatuman sa ordinansa o mag-discriminate sa mga indibidwal nga nangita og serbisyo sa mental health mahimong mag-atubang og administrative ug disciplinary sanctions, sumala sa ordinansa. Ang bag-ong gipasar nga ordinansa ni Cellona, naghimo nga permanente sa libreng tinuig nga comprehensive medical check-up program para sa mga vulnerable sector ug nagtukod og citywide mental health system, apil na ang 24/7 nga crisis response mechanism.
Matod ni Cellona, kini nga mga lakang gidesinyo aron usbon ang pamaagi sa siyudad gikan sa pagtambal padulong sa paglikay sa sakit , dungan sa pagkutlo sa mga mandato sa konstitusyon ug balaod nga naggarantiya sa mga Pilipino og akses sa batakang serbisyo sa panglawas.
Ubos niining maong ordinansa, ang gobiyerno sa siyudad maghatag og health assessment kausa sa usa ka tuig para sa mga mosunod: senior citizens, kababayen-an, kabataan, persons with disabilities (PWDs), mga miyembro sa LGBTQIA+, ug mga kabos nga residente.
Lakip sa programa ang general physical examinations, basic nga laboratory tests sama sa blood sugar ug cholesterol, piniling cancer screenings, mental health screening, ug reproductive health consultations.
Sa pagduso sa maong lakang, gihisgutan ni Cellona ang obligasyon sa Estado ubos sa Article II, Section 15 sa 1987 Constitution nga nagmando sa pagpanalipod ug pagpalambo sa katungod sa katawhan sa panglawas, ingon man ang Universal Health Care Act o Republic Act No. 11223.
Atol sa mga diskusyon, nahisgutan ang mga kuwang ug hagit base sa datos sa City Health Department nga nagpakita nga daghang sakit sa mga kabos nga residente ang madiskubrehan lang kon grabe na tungod kay way kuwarta ug kalisod sa pag-akses sa serbisyo.
Nangatarungan ang konsehal nga ang institutionalized prevention makapaminos sa pagpaospital ug makapaubos sa gastohan sa panglawas sa taas nga panahon, labi na sa mga programa nga gigastuhan sa siyudad sama sa CHAMP.
Bisan kon nagkinahanglan og pundo ang programa, kini nagpalig-on sa prevention nga sa katapusan “mas barato” para sa siyudad kaysa pagtambal sa mga grabeng sakit pinaagi sa kasamtangang mga programa sa tabang. / EHP