Kini ang sumpay sa miaging gula niadtong Abril 26, 2026, kalabot sa paggamit sa mga iglalanggikit sa Binisaya-Sinugboanong pinulongan.
Ikaduhang lagda sa mang-
Gigamit uban sa mga ugat nga nagsugod og patingog (vowel) nga walay giyon (hyphen); ang panitik (spelling) dili mausab.
Mga pananglitan:
mang+alsa → mangalsa
mang+abot → mangabot
mang+ilis → mangilis
mang+ilad → mangilad
mang+utang → mangutang
mang+uli → manguli
mang+eskwela → mangeskwela
mang+imbitar → mangimbitar
13.9.2 Ikatulong lagda sa mang
Kon ang ugat magsugod sa /l/, ang ugat dili mausab.
Mga pananglitan:
mang+limpyo → manglimpyo
mang+lampaso → manglampaso
mang+laba → manglaba
13.10 Paggamit sa pang
Kon ang ugat magsugod sa /k/, ang /k/ tangtangon.
Mga pananglitan:
pang+kalut → pangalut / pangawut (pagkalot)
pang+kubkub → pangubkub
(balik-balik nga pagkalot)
13.10.1 Dugang nga lagda
Kon ang ugat magsugod sa patingog (vowel) o sa mga letra
nga a, i, u, g, ug l, ang ugat dili mausab ug idiretso og tapok.
Mga pananglitan:
pang+andam → pangandam (pagpangandam)
pang+abli → pangabli (pag-abli)
pang+ibog → pangibog (pagdani/pagkaibog)
pang+uli → panguli (pauli)
pang+hatag → panghatag (paghatag)
pang+higot → panghigot (paghigot)
13.11 Paggamit sa pang- batok sa pam
Ang husto nga porma mao ang pang-, dili pam-, nga ang impluwensiya gikan sa Tagalog.
Mga pananglitan:
pangbunal (dili pambunal)
pangpuspos (dili pampuspos)
13.12 Daang mga iglalanggikit (mahag-, ikag-, nakag-)
Dili na kini gamiton sa modernong pagsulat tungod sa kausaban sa gamit ug pagpili sa mas hapsay nga paglitok (euphony).
Mga pananglitan:
mahasulod (dili mahagsulod)
ikatug-an (dili ikag-tug-an)
nakatulog (dili nakagtulog)
13.13 Paggamit sa -han
Idugtong sa mga punglihok nga nagtapus sa patingog nga walay pagkaputol sa gininhawa
(glottal stop); gipahimugatan ang paglitok ug kasagaran may kalabutan sa giniyahan nga tumong.
Mga pananglitan:
gasahan (paghatag og regalo sa pag-abot)
giyahan (paggiya)
13.14 Paggamit sa -hon
Idugtong sa mga punglihok nga nagtapus sa patingog nga adunay pagkaputol sa gininhawa; gihimug-atan ang paglitok tungod sa /h/.
Mga pananglitan:
kulatahon (bunalan)
bagahon (himoon nga uling/baga)
13.15 Mga iglalanggikit sa mga hinulamang mga pulong
Ang mga iglalanggikit dili pagbadlos (italicized) ug ginadugtong gamit ang giyon (hyphen); ang orihinal nga panitik ginapadayon.
Mga pananglitan:
mi-decide
mi-exam
mi-exit
ning-dive
ning-jam
gi-karnap
14. Ikaduhang lagda sa hinulamang pulong
Base sa giusab nga ortograpiyang Filipino: ang panitik mosunod sa paglitok.
Mga pananglitan:
anderlaynan (underline)
sirkulan (encircle)
14.1 Dugang nga lagda
Kon ang hinulamang pulong hingpit nang gisagop, isulat kini sa Sinugbuanong Binisaya.
Mga pananglitan:
taxi → magtaksi
mag-taxi o magtaksi
mag-jeep o magdyip
Kining mga lagda naimpluwensiyahan sa naandan na nga paggamit sa Sinugbuanong Binisaya.
Ang mga hinungdan naglakip sa:
Prinsipyo sa euphony (matahom nga han-ay sa mga pulong nga adunay maanindot tunog sa paglitok)
Ang padayon nga kausaban sa pinulongan
Ang pagsagop sa mga mamumulong sa mga sumbanan gikan sa ubang mga pinulongan.
Sa pagtuon ni Tan (1967), gihimo ang hukngay gambalay aron mailhan ang mga hinungdan kon ngano nga naglisod ang kabataang Cebuano sa pagkat-on sa Filipino.
