1. Panglalaki (masculine) — nagatumbok sa mga lalaki nga tawo o mga laki nga mananap.
bana (husband) toro (bull) amahan (father)
2. Pangbabaye (feminine) — nagatumbok sa mga babaye nga tawo o mga baye nga mananap.inahan (mother) iyaan (aunt) anay (sow)
3. Di katino o pangsagaran (indefinite or common) — nagatumbok sa mga pungan nga mahimong lalaki o babaye.
apo (grandchild)
sulugoon (helper)
baka (cow)
4. Wayluhin (neuter) — naglambigit sa mga ugbay nga walay kiye (sex).
basahon (book)
makina (machine)
talad (table)
Mga daghanang ludlis sa mga pungan (Plural forms)
1. Mga Kapailin-ilian (Options):
a. Ang matag pungan unhan og mga:
kamot (hand) -- mga kamot (hands)
babaye (woman) -- mga babaye (women)
b. Unhan og unanggikit nga “ka-” ug sumpayan og taponggikit (suffix) nga “-an” ang gamotpulong nga pungan.
hayop (animal) -- kahayopan (animals)
langgam (bird) -- kalanggaman (birds)
higala (friend) -- kahigalaan (friends)
2. Mga Kapailin-ilinan sa mga langyawng pulong (Options for foreign words):
a. Kon sa usahan nga ludlis, mahimong unhan og mga:
apostol (apostle) -- mga apostol (apostles)
bokal (vowel) -- mga bokal (vowels)
b. Kon anaa na sa daghanan nga ludlis, dili na gamiton ang mga:
konsonantes (consonants)
apostoles (apostles)
fans (mga magdadayeg)
k. Kon hubaron ngadto sa Sinugbuanon, sila unhan og mga:
patingog (vowel) -- mga patingog (vowels)
magdadayeg (fan) -- mga magdadayeg (fans)
3. May mga pungan nga anaa na sa daghanan nga ludlis:
abog (dust)
agiw (cinders)
pabugnaw (refreshments)
4. May mga langyawng pulong nga nagtapos og “s” kon gamitan og langyawng pungway. Sa Sinugbuanon dili na sila magtapos og “s” kon gamitan og Sinugbuanon nga pungway.
metro (meter) -- diyes metros -- napulo ka metro (ten meters)
piye (foot) -- dos piyes -- duha ka piye (two feet)
pulgada (inch) -- tres pulgadas -- tulo ka pulgada (three inches)
5. Kon ang pungan gihulagway sa mga daghanan nga pulingan o pungway, sama sa nagkalainlain (different), nagkadaiya (varied), daghan (many or plenty), pipila (some) diyotay (few), tanan (all), ubp., dili na gamiton ang mga ni unhan og unanggikit nga KA-, sama niining mosunod:
daghan nga basahon (many books)
diyotay nga tawo (few people)
hinugpong nga kusog (combined strength)
pipila ka magsusulat (some writers)
gagmay nga tudlo (little fingers)
tag-as nga buktonan (long sleeves)
(Kini nga artikulo napatik sa Bisaya Magasin)