Tungod sa nagkadako nga gasto sa operasyon, presyo sa gasolina, ug bayranan sa landfill, ang Kagamhanang Lokal sa Liloan nagpatuman og "Pay As You Throw, Garbage Bag System" ug giklaro nga ang daang bayranan sa pagpangolekta og basura nagpabilin nga giwagtang.
Si Liloan Mayor Aljew Jordan Frasco nag-atubang sa kabalaka sa publiko bahin sa Municipal Ordinance 42-2026 human sa online backlash nga resulta sa usa ka viral nga post sa Facebook niadtong Biyernes, Septiyembre 4, 2026, gikan sa Purok Kamansi sa Barangay Yati.
“Kahibaw ko nga dili ni sayon nga adjustment, pero kinahanglan kaayo ni para sa kaayuhan sa atong lungsod. Nangayo ko sa inyong paminaw, pagsabot, ug labaw sa tanan, sa inyong kooperasyon,” matod ni Frasco sa usa ka pamahayag niadtong Biyernes sa gabii, Septiyembre 4.
Ang maong post nagdetalye sa bag-ong requirement diin ang matag panimalay kinahanglang mopalit og opisyal nga mga plastic sa basura, nga nag-aghat sa mga residente sa pagpadayag og kabalaka bahin sa dugang gasto sa balay ug pagkalangan sa pagpangolekta.
Sa usa ka video statement ug opisyal nga mensahe nga gipagawas isip tubag sa reaksyon sa publiko, gipasiugda ni Frasco nga ang maong polisiya gidesinyo aron mapugngan ang nagkadako nga kuwang sa pundo sa waste management sa lungsod ug giawhag sab niini ang matag panimalay sa paglainlain sa basura.
"Dili na mangolekta og garbage fee ang Liloan. Imbes mobayad ta og garbage collection fee, mopalit na ta og garbage bag sa purok,” dugang pa niya.
Sa ilawom sa bag-ong sistema, ang mga panimalay kinahanglang mopalit og gigahin nga transparent ug color-coded nga mga plastic sa basura nga nagkantidad og P12 matag usa gikan sa lokal nga mga opisyal sa purok.
Ang mga kolektor sa basura mangolekta lang sa mga basura nga gisulod ning opisyal nga mga garbage bag.
Matod ni Frasco nga ang lungsod nakakolekta og 35 hangtod 40 ka tonelada nga basura adlaw-adlaw, nga bug-at sagubangon sa lokal nga pundo. / CDF