Nagtinguha ang Metropolitan Cebu Water District (MCWD) og usa ka financial turnaround human nakatala og grabeng alkanse tungod sa mahalong pagpalit og bulk water, karaan nga mga tubo nga adunay daghang leak, ug ang nagkadakong gintang tali sa gasto sa pagmugna og tubig ug sa presyo nga gibayad sa mga konsumidor.
Si Ruben Almendras, ang bag-ong chairman sa board sa MCWD, nagduso og usa ka agresibo nga recovery strategy nga nakatutok sa pagpakunhod sa non-revenue water (NRW), paghapsay sa dagan sa kuwarta (cash flow), ug pagpangita og dugang tinubdan sa tubig sa dili pa moabot ang gipaabot nga huwaw tungod sa El Niño.
Alang sa ordinaryong mga konsumidor, ang isyu dili lang bahin sa kon pila ang bayranan. Ang kalig-on sa pinansyal nga aspeto sa MCWD direktang makaapekto kon makadawat ba gihapon og tubig ang mga panimalay sa Metro Cebu panahon sa ting-init, ug kon makaya ba sa utility ang pagmintinar sa mga imprastraktura sa usa sa fastest-growing urban regions sa nasod.
“I told the board, we are going to make money this year, profitable this year. Ang problema nato karon unsaon pagtapak atong P760 million nga gialkanse pag 2025,” batbat ni Almendras.
Ang kalisod sa pinansyal sa MCWD nahitabo dungan sa padayong kakuwang sa tubig sa Metro Cebu tungod sa paspas nga urbanisasyon, pagdaghan sa populasyon, pagkunhod sa level sa groundwater, ug ang mga huwaw tungod sa climate change.
Sulod sa daghang katuigan, ang utility nagsalig pag-ayo sa mga atabay (groundwater wells) ug surface water sources sama sa Buhisan ug Mananga.
Apan tungod sa nagbalikbalik nga hulaw ug nagkadakong panginahanglan, napugos ang water district nga magsalig sa mga private bulk water suppliers gikan sa desalination plants ug surface water, diin ang presyo mas mahal kumpara sa tubig nga gikuha mismo sa MCWD.
Matod ni Almendras, kini nga imbalance o dili patas nga sitwasyon maoy usa sa mga rason sa pagkahugno sa pinansyal sa utility.
“In 2025 the average selling price per cubic meter was lower than the average cost of the water,” asoy ni Almendras sa SunStar Cebu.
Gipasabot niya nga kapin sa katunga sa tubig nga gibaligya sa MCWD gikan sa mga bulk supplier, samtang ang mas barato nga in-house groundwater ug surface water sources dili na paigo sa panginahanglan.
Ang resulta mao ang pag-alkanse sa utility samtang padayong nag-supply og tubig sa gatusan ka libo nga mga konsumidor.
Base sa rekord sa Commission on Audit (COA), ang net income sa MCWD nikunhod gikan sa P48.52 million niadtong 2023 ngadto na lang sa P5.13 million sa 2024. Namatikdan usab sa mga auditor ang nagkadakong utang ug operational costs tungod sa mga leak sa tubo.
Bisan pa sa mga alkanse, matod ni Almendras, aduna pay igong assets ang MCWD aron makabangon, uban sa suporta gikan sa Landbank ug Development Bank of the Philippines. Target sa utility nga mabawi ang P760 million nga deficit sulod sa duha ngadto sa tulo ka tuig.
Usa sa mga pamaagi mao ang pag-usab sa payment terms sa mga supplier—gikan sa 30 ka adlaw, gihimo kining 90 ka adlaw. Kini nakapalingkwas og mokabat sa P100 million matag bulan nga magamit sa operasyon.
Apan ang sentro sa ilang paningkamot mao ang pagpakunhod sa NRW—ang tubig nga namugna apan wala mabayri tungod sa leak, illegal connection, o guba nga metro. Ang NRW kaniadto anaa sa 32 porsiyento, buot pasabot hapit sa ikatulo nga bahin sa tubig ang mausik lang ug dili makahimo og kita.
Sa pagkakaron, napaubos na kini sa 29 porsiyento niadtong Marso, ug ang target mao ang pagpaubos niini ngadto sa 25 porsiyento sa hinapos nga bahin sa tuig, ug ubos sa 20 porsiyento sa umaabot.
Ang paningkamot sa pagbawi nahitabo dungan sa pagpangandam sa Metro Cebu sa posibleng huwaw. Matod sa Pagasa, aduna na’y 79 porsiyento nga posibilidad nga motumaw ang El Niño sa ulahing bahin sa tuig hangtod sa sayong bahin sa 2027.
Gibanabana sa MCWD nga ang huwaw mahimong moresulta sa kakuwangon nga 43,000 cubic meters nga tubig matag adlaw.
Aron masumpo kini, ang water district nag-ila og mga proyekto sama sa: Pag-drill og mga bag-ong atabay, pagpalapad sa desalination facilities, paghuman sa pipeline connection sa Vivant Water desalination plant sa Cordova.
Matod ni Almendras, si Lapu-Lapu City Mayor Cindi King-Chan ug Rep. Ahong Chan nisaad na nga i-release ang mga permit alang sa pagkalot sa mga tubo human sa ASEAN meetings karong Mayo.
Kon moandar na kini, gipaabot nga makahatag kini og dugang 20 million ka mga litro sa tubig matag adlaw sa Metro Cebu.
Sa pagkakaron, nagsalig si Almendras nga ang mas estrikto nga pagdumala sa pinansyal, pagpakunhod sa usik nga tubig (NRW), ug pagpangita og dugang tinubdan sa tubig mao ang makaluwas sa MCWD gikan sa pagkalunod. / MVG