Ang nagpadayong pagsaka sa presyo sa kuryente nagpugos sa mga panimalay ug gagmay’ng negosyo sa Cebu sa pag-usab sa ilang adlaw-adlaw nga routine.
Pagminos sa paggamit sa appliances, ug paghugot sa ilang budget ang ilang gisagop samtang nagkataas ang bayranan sa kuryente taliwala sa padayong kainit ug kaluya sa ekonomiya.
Alang sa daghang residente, ang bayranan sa kuryente nahimong usa sa labing dakong binuwan nga gasto, ilabina sa mga panimalay nga bag-o lang nakadugang og cooling appliances aron masulbad ang pagsaka sa temperatura.
Si Kyra Mosqueda, taga Dakbayan sa Lapu-Lapu, nibutyag sa SunStar Cebu nga usa sa unang kausaban sa ilang panimalay mao ang pagminus sa paggamit sa telebisyon.
Matod niya, gilimitahan na sa iyang pamilya ang paggamit niini aron makatigom sa konsumo sa kuryente.
“Wala man mi daghang appliances sa balay, pero sukad nga nadugangan kini ug misaka gyud ang among bayranan sa kuryente, nausab ang among adlaw-adlaw nga paggamit sa appliances,” matod ni Mosqueda.
Dugang niya, dili nila mapawong ang aircon ug water dispenser tungod sa grabeng kainit. Hinuon, ilang gilimitahan ang paggamit sa ubang appliances sama sa telebisyon, nga bisan gamay nga pagminus sa konsumo makatabang sa pagpaubos sa kinatibuk-ang paggamit.
Laing konsumidor nga nagpaila lamang sa ngalan nga “Raine,” nga nagpuyo nga nag-inusara, niingon nga halos nidoble ang iyang bayranan sa kuryente sa miaging mga bulan, gikan sa mga P700 ngadto sa mga P1,200 sa iyang giabangang puy-anan.
“Misaka kini og halos 100 porsiyento,” matod ni Raine, ug aron masagubang ang pagsaka, iyang giminusan ang paggamit sa aircon ug mas nagsalig sa electric fan sa mas bugnaw nga oras sa adlaw.
Ang pagsaka sa presyo sa kuryente nakaapekto sab sa gagmay’ng sektor sa negosyo sa Cebu, diin daghang establisemento ang nagsalig sa refrigeration, suga, ug taas nga oras sa operasyon.
Si Charmae Booc, tag-iya sa usa ka café, niingon sa laing pakighinabi nga bisan apil na sa abang ang gasto sa kuryente sa iyang kasamtangang setup, makita gihapon niya ang mas lapad nga epekto sa nagkataas nga gastohan sa gagmay’ng negosyo.
“Oo, nameligro ang negosyo tungod kay ang mga krisis sama niini dili na namo kontrolado,” matod ni Booc.
Gipasabot niya nga bug-at na daan ang mga café sa pirming gastohan sama sa abang ug suweldo sa mga empleyado, samtang nagpadayon sab ang pagsaka sa ubang gastohan tungod sa inflation ug ubang pressure sa ekonomiya.
“Sa kasamtangang sitwasyon, dako gyud ang pagkunhod sa sales kay ang mga konsumidor sab naningkamot nga makatigom,” dugang pa ni Booc. / DPC