

Sa gula sa Disyembre 20, atong namantala ang talaan sa labing kasagaran nga mga iglalanggikit, ang kasagarang gigamit sa kukabildo sa katawhang maglilitok ning pinulongana. Niining gulaa sa pahina sa AKABI karon, atong hisgotan ang mga “ludlis sa pulong” (form of words) niining Binisaya-Sinugboanong pinulongan. Mahinungdanon kini sa pagtuon sa morpolohikanhong aspeto ning pinulongana.
Aduna kini siyam ka mga porma sa pulong o ludpung (ludlis sa pulong), nga mao kining mosunod: (1) Pulihogan (homophone); (2) Putlong (apocope); (3) Laktong (aphaeresis); (4) Panghulipan (substitution); (5) Pulohigan (heteronym); (6) Huglong (syncope); (7) Kahugtong (contraction); (8) Puluhogan (homonym); ug (9) Unwalong (aphesis).
Gumikan sa hagip-ot sa espasyo, ang unang upat ka ludpung lamang maoy atong hisgotan niining gulaa. Ang nahibiling lima ka ludpung pagahisgutan sa sunod gula.
(1) Pulihogan (homophone)
Nagtumbok kining ludlisa diin ang duha or daghan pa nga mga pulong adunay managsama nga paningog (sound) apan managlahi og espeling ug kahulogan. Pananglitan.
(2) Putlong (apocope)
Nagtumbok kini sa ludlis diin ang pulong giminubo. Kini sagad mahitabo tungod sa pagpasayon ug pagpanindot usab paglitok sa pulong. Daghan kini dinhi sa Binisaya-Sinugboanong pinulongan. Pananglitan.
(3) Laktong (aphaeresis)
Kining ludlisa nagtumbok sa pulong diin adunay gikuha nga titik o litpung (syllable) sa sinugdanan o pangunahang bahin sa pulong. Pananglitan.
(4) Panghulipan (substitution)
Dinhi ning ludlisa, adunay gihulipan nga titik o mga titik diha sa pulong. Kining maong ludlis gipasukad sa rehiyonal nga paglitok sa pulong. Dinhi lang sulod sa yuta sa Sugbo, adunay kalahian sa paglitok sa pulong. Pananglitan dinhi sa tunga-tungang Sugbo, adunay kalahian kaysa didto sa habagatang Sugbo sama sa Dalaguete. Maingon man usab sa Sugbo ug sa Bohol. Pananglitan.