Usa ka pribadong indibidwal ang nipahimangno sa mga opisyal sa Barangay Binaliw mahitungod sa giingong padayon nga quarrying ug hauling (paghakot og yuta) sa dapit bisan pa sa nahitabong pagdahili sa basura sa lugar nga niresulta sa pagkamatay sa 36 ka mga trabahante sa Binaliw landfill niadtong Enero 8.
Kini nagtukmod sa Cebu City Council sa paghimo og lakang alang sa pagrepaso sa mga quarry permit sa tibuok dakbayan.
Sa usa ka suwat niadtong Enero 9, 2026, nga gipadangat ngadto kang Binaliw Barangay Captain Viviane Ruste, ang abogado nga si Dario Jadman, kinsa nagpaila isip usa ka concerned citizen, mipadayag sa iyang kabalaka bahin sa dako nga peligro sa kaluwasan sa publiko tungod sa nagpadayong operasyon sa hauling sa barangay.
Matod ni Jadman, ang mga dagkong trak padayon nga nagbiyahe sa barangay nga giingong naghakot og mga materyales nga gamiton alang sa reclamation project sa Consolacion, bisan pa sa mga naunang pasidaan nga gihatag ngadto sa mga lokal nga opisyal.
Iyang gikutlo ang nahitabong landslide sa basura ug ang mga namatay niini isip ebidensya nga ang dapit peligro na gyud.
“The landslide and loss of lives confirm that the area has exceeded safe carrying capacity,” matud ni Jadman sa iyang suwat, dungan sa pasidaan nga ang padayon nga operasyon makabutang sa mga residente sa mas dako nga peligro.
Giawhag ni Jadman ang barangay nga hunongon una ang tanang quarrying, hauling, ug pagbiyahe sa mga materyales, samtang nagpaabot sa usa ka independenteng technical assessment.
Nanawagan usab siya sa pagdokumento sa mga lihok sa trak, lakip ang plaka, rota, operator, ug kon kinsa ang makabenepisyo niini, ug gihangyo ang barangay sa pagkumpirma sa suwat kon unsa ang gihimong aksyon sulod sa lima ka adlaw.
Ang suwat nagpasidaan usab nga kon walay himuong aksyon, mapugos ang mga residente sa pagpasaka sa maong isyu ngadto sa mga oversight body, lakip na sa Office of the Ombudsman.
Ang mga kabalaka nga gipatuyatoy sa barangay nalanog usab sa City Council diin si Konsehal Joel Garganera nipasar og resolusyon nga nagtinguha og mas hugot nga pagdumala sa mga operasyon sa quarry ug hauling sa Dakbayan sa Sugbo, ilabi na sa mga dapit sa bukid ug mga lugar nga daling maapektuhan sa paglihok sa yuta.
Ang resolusyon nanawagan sa Cebu City Mining Regulatory Board (CCMRB) sa pagsumiter, sulod sa pito ka adlaw gikan sa pag-apruba, og kompleto ug updated nga listahan sa tanang permiso sa quarry ug hauling, lakip kadtong aktibo, nagpaabot pa nga maaprobahan, o kadtong i-renew na.
Ubos sa maong lakang, ang CCMRB gimandoan sa pag-ila sa mga permiso nga nahimutang sa mga barangay sa bukid ug paghatag og detalye sa kahimtang, sakop, gidugayon, mga dapit nga giaprobahan, ug ang mga operator sa matag operasyon.
Ang maong resolusyon nagmando usab og bug-os nga pagrepaso sa mga kasamtangang permiso, nga naghatag og prayoridad sa mga risgo sa geohazard, pagsunod sa mga lagda sa kalikopan, mga lakang sa kaluwasan, ug ang gilay-on niini gikan sa mga kabalayan, tungod sa nahitabong trahedya sa Binaliw. / EHP