Samtang padayon nga nag-atubang ang Dakbayan sa Sugbo og krisis sa basura human sa pagdahili sa Binaliw landfill niadtong Enero 8, ang mga residente nagpagawas og nagkadaiyang reaksyon mahitungod sa pagpatuman sa “no segregation, no collection” nga palisiya sa dakbayan.
Gipadayag sa mga Sugboanon nga nagsugod na sila sa paglain-lain sa ilang basura sa ilang balay, apan wala pa kini hingpit nga gipatuman sa kagamhanan sa dakbayan.
Matod ni Stella Espanol, 39, taga Barangay Zapatera, gilain niya ang iyang basura apan wala siyay nakitang kalainan inig kuha na niini.
“Oo, mo segregate man gud ko… pero inig labay didto, iipon naman lang tanan.”
Dugang pa niya nga mas estrikto pa kaniadto ang pagpatuman diin susihon gyud sa mga kolektor ug pahamtangan og multa ang nakalapas, apan karon dunganon na lang og kuha ang tanan.
Ang iyang kasinatian nagpakita nga bisan tuod dugay na ang palisiya sa paglain-lain sa basura gikan sa gigikanan (segregation-at-source), huyang ang pagpatuman niini, ug ang mga basura nga wala malain gikolekta ra gihapon.
Sa laing bahin, si Edwardo Pialan, 65, taga Capitol Site, niingon nga ang iyang panimalay naggamit og labing menos duha ka sako alang sa malata ug dili malata.
Gisuportahan niya ang polisiya sa segregation kay nakatabang kini sa paglimpyo sa dakbayan, apan giangkon niya nga dili kanunay epektibo ang sistema inig abot na sa garbage truck.
Alang kang Shane Tan, 22, nindot ang konsepto sa segregation apan dili makanunayon ang pagbuhat niini.
“Para sa akoa, importante jud nga i-segregate ang mga basura. Mas nindot tan-awon, ug limpyo,” matod niya.
Pipila ka mga residente ang niingon nga ang pagpasira sa Binaliw landfill nakalangan sa pagkolekta sa basura.
Usa ka Kathlen Dahunan, 35, niasoy nga ang pagpasira magdala og uban pang risgo sama sa sunog tungod sa nagtapok nga basura.
Ang kalibog ug kasagmuyo nagpakita sa mas dako nga hagit sa panahon sa transisyon samtang ang siyudad nangita pa og laing lugar nga kalabayan sa basura.
Ang lungsod sa Aloguinsan niuyon na nga adto sa ilaha ilabay ang mga basura gikan sa dakbayan sa Sugbo, apan gitun-an pa kini ni Mayor Nestor Archival gumikan sa dakung galastuhan sa hauling tungod sa kalayo sa lugar.
Sa kasamtangan, nagpadayon ang paglabay sa usa ka temporaryong transfer station sa Consolacion. / BiPSU interns Jasten Arrogante ug Jean Llaneta