Nanawagan ang mga residente sa Barangay Binaliw sa ilang opisyales nga isalikway ang bisan unsang sugyot alang sa waste-to-energy (WTE) facility.
Gisugyot usab nila ang pagpasira ug pag-imbestigar sa kasamtangang landfill tungod sa trahedya nga nikalas og 36 ka kinabuhi.
Gipadangat sa mga residente ang ilang mulo pinaagi sa usa ka signature campaign nga gilusad niadtong Dominggo, Pebrero 8, 2026—eksaktong usa ka bulan human sa nahitabong trash slide sa landfill nga gidumala sa Prime Waste Solutions (PWS) sa Barangay Binaliw, Dakbayan sa Sugbo.
Ang maong petisyon gitumong ngadto kang Binaliw Barangay Captain Vivian Ruste, Mayor Nestor Archival, sa Cebu City Council, ingon man sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ug Environmental Management Bureau (EMB).
Gilusad ang kampanya tungod sa kahadlok ug kabalaka sa mga residente human namahayag si Ruste nga bukas ang barangay sa pag-host og WTE facility.
Kini human usab gisugyot ni Konsehal Pastor Alcover ang posibleng pagtukod sa maong pasilidad sa landfill sa Binaliw.
“While we acknowledge your statement that you are open to hosting a WTE facility provided certain conditions are met, we believe that Binaliw has already suffered more than enough from waste-related disasters and environmental risks,” sumala sa tipik sa petisyon.
Imbes nga magtukod og laing delikado nga pasilidad sa basura, nanawagan ang mga residente sa pagpasira ug pagpanubag sa tagdumala sa kasamtangang landfill, ug dili ang pagpalapad sa waste infrastructure sa Binaliw.
Gawas sa ilang pagsupak, gilakip usab sa mga residente ang mosunod nga panawagan:
• Pagsuporta sa panawagan alang sa pagpasira, rehabilitasyon, ug imbestigasyon sa PWS landfill;
• Pagduso sa hingpit ug istrikto nga pagpatuman sa Republic Act 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000; ug
• Pagpasiugda sa zero-waste ug mga alternatibo nga dili maglambigit og pagsunog (non-incineration) aron mapanalipdan ang kinabuhi, panginabuhian, ug ang kalikopan.
• “Barangay Binaliw should not be treated as a sacrifice zone for Cebu City’s waste problems,” reads a portion of their petition.
“Ang Barangay Binaliw dili angay trataron nga 'sacrifice zone' alang sa mga problema sa basura sa Dakbayan sa Sugbo,” dugang sa petisyon.
Sa interbiyu sa programang The Ayuman Files sa DYRF niadtong Dominggo, ang kanhi konsehal sa barangay nga si Daisy Ybañez niingon nga nagsugod ang signature campaign sa Sitio Santa Ana ug Binaliw Uno Proper.
Matod ni Ybañez nga ang mga residente sa silingang mga barangay sama sa Agsungot ug Panoypoy sa Consolacion nipadayag usab sa ilang tinguha nga mopirma sa petisyon.
Sa pagkakaron, moabot na sa kapin sa usa ka gatos ang nakapirma niadtong Dominggo sa hapon.
Ang diskusyon bahin sa WTE facility dili na bag-o sa mga Sugboanon. Aduna nay susamang sugyot kaniadto apan natanggong kini sukad pa niadtong 2022.
Ang pasilidad nga gisugyot sa NewSky Energy Philippines gituyo unta nga itukod sa Barangay Guba, apan gi-withdraw kini sa proponent niadtong Nobyembre 2025 tungod sa grabeng pagsupak sa katawhan kabahin sa polusyon, risgo sa panglawas, ug sa lokasyon niini.
Sa ilang signature campaign, giingon sa mga residente nga ang maong mga risgo dili madawat alang sa usa ka barangay nga nakasinati na og sobra-sobra nga palas-anon sa kalikopan.
Gisulayan sa SunStar Cebu pagkuha ang komento ni Ruste mahitungod sa kampanya, apan wala kini mohatag og pamahayag sa pagsuwat niining balita. / JJL, DPC