Gipaimbestigar ni Mayor Nestor Archival ang mga organisasyon sa Carbon Public Market nunot sa mga taho nga duna’y anomaluso nga pagpangolekta og inadlaw nga membership fees ug uban pa'ng charges.
Matod sa mayor, kasamtangan na nga gi-verify ang mga taho nga duna’y mga grupo nga nagkolekta og inadlaw nga bayranan gikan sa ilang mga miyembro.
Ang maong isyu nitumaw taliwala sa nagpadayon nga mga pagtuki sa implementasyon sa Carbon Public Market redevelopment project ubos sa joint venture agreement (JVA) tali sa Cebu City Government ug Megawide Construction Corp.
Gibutyag ni Archival sa usa ka press conference niadtong Lunes, Mayo 4, 2026, nga nakadawat ang siyudad og mga report nga duna’y mga pundok sa manindahay nga nagkolekta og P300 matag manindahay kada adlaw isip kabahin sa ilang internal nga sabot o membership fees.
Gipasabot niya nga kon ang usa ka organisasyon duna’y gibana-bana nga 2,000 ka miyembro, ang inadlaw nga koleksyon mahimong moabot sa P600,000.
Kon kuwentahon sa tibuok buwan, mokabat kini sa P18 milyunes, usa ka dako nga kantidad nga giingon sa mayor nga gisusi na karon sa dakbayan isip kabahin sa ilang pag-review sa dagan sa panalapi ug sistema sa koleksyon sulod sa merkado.
Tungod niini, nitumaw ang mga pangutana nga nagkinahanglan og katin-awan, ilabi na sa aspeto sa transparency, regulasyon, ug accountability sa operasyon sa mga pundok sa manindahay.
Subay niini, gimanduan na ni Archival ang City Market Office nga mopahigayon og validation sa tinuod nga gidaghanon sa mga manindahay nga kasamtangang nag-operate sa Carbon.
Gipahugtan niya nga mahinungdanon ang saktong datos, ilabi na nga ang JVA duna’y probisyon nga ang matag manindahay kinahanglan lang nga mookupar og usa ka pwesto.
“Kini usa ka butang nga dili makiangayon ug alkanse para sa atong mga manindahay. Nag-antos na gani ang atong mga vendor didto, unya mas nagrabe pa gyud kini para nila. Ug ang mas nakapait pa kay kadtong mga tawong nagkolekta og bayranan nga mas dako pa kaysa sa gikolekta sa kagamhanan sa dakbayan,” asoy ni Archival.
Dugang sa mayor, ang pag-validate sa gidaghanon sa mga manindahay makatabang sa saktong alokasyon sa puwesto, pagpugong dunay magdoble og stall, ug pagtukod og klarong basehan alang sa pagsunod sa kasabutan.
Gipadayag sab niya ang kabalaka sa mga report nga duna’y pipila ka organisasyon nga giingong nagpahamtang og dugang charges sa mga manindahay alang sa mga serbisyo sama sa kuryente, timbangan, kariton, ug uban pa nga operational tools.
Duna’y mga pangangkon nga ang mga manindahay nga mobalibad sa paggamit sa mga ekipo nga kontrolado sa pipila ka grupo mahimong makasinati og restriksyon sa ilang pagpaninda.
Bisan pa man niini, giklaro ni Archival nga respetuhon sa siyudad ang bag-ohay lang nga desisyon sa korte mahitungod sa Carbon redevelopment human gibasura sa Regional Trial Court ang petisyon alang sa temporary restraining order (TRO) ug writ of preliminary injunction nga nagtinguha unta sa pagpahunong sa JVA.
Hinuon, ang maong desisyon wala magpasabot nga nasulbad na ang main case bahin sa legalidad sa JVA. Ang substantive legal issues nagpabilin pa nga pending ug pagahisgutan pa sa mga mosunod nga proceedings sa korte.
Samtang nagpadayon ang kaso, gipasabot ni Archival nga prayoridad sa dakbayan ang pagpanalipod sa kaayuhan sa mga manindahay, ang pag-verify sa mga datos, ug ang pagpalig-on sa pagdumala sa merkado samtang nagpadayon ang proyekto. / CAV