Nabuhi sa basura sa Umapad
Ubay-ubay sa mga indibidwal sa Dakbayan sa Mandaue ang nakakita og adlaw-adlaw nga panginabuhian pinaagi sa pagpamunit ug pagpamaligya og mga basura nga dili malata (recyclable materials) sa usa ka temporaryong dumpsite sa Mandaue Green Learning Park (MGLP) sa Barangay Umapad.
Kini nagpakita kon giunsa pagkahimong tinubdan sa panginabuhian ang waste recovery alang sa mga residente nga adunay limitado nga oportunidad sa trabaho.
Si Gina Caranggi, usa sa mga tigkolekta og recyclables, nagkanayon nga ang mga plastik nga basura mao ang labing sayon ibaligya tungod kay dali ra kini dawaton sa mga mamalitay ug sayon ra pangitaon.
“Ang plastik mas dali ibaligya, pareha sa cellphone nga dali ra sab mabaligya og balik. Dali ra mi makakita niini, apan kasagaran sa akong makuha kay mga plastik,” matod ni Caranggi.
Gipasabot niya nga ang mga materyales nga iyang makuha naglakip sa mga botelyang plastik, planggana, balde, ug uban pang mga plastik nga gamit sa balay.
Kini timbangon sa junk shop diin ang plastik nagkantidad og singko pesos matag kilo, samtang ang karton tres pesos matag kilo.
Matod ni Caranggi, ang pagtukod sa temporaryong dumpsite dako og natabang dili lang kaniya kondili lakip na sa ubang mga residente nga walay regular nga trabaho.
“Dakong tabang kining temporaryo nga dumpsite. Daghang mga tawo diri nga walay trabaho ug pinaagi niini, nakakuwarta sila,” dugang niya.
Sumala pa ni Caranggi, ang iyang adlaw-adlaw nga kita nagdepende sa kadaghanon sa iyang makuha ug sa oras nga iyang igahin sa pagtrabaho.
Kon maayo ang dagan, mokita siya og hangtod sa P500 alang sa usa ka adlaw nga paghago.
Sagad siyang mamunit sugod alas 9 sa buntag hangtod alas 5 sa hapon.
Lain pang tigtigom og basura, si Joy Epe, ang nipaambit sa susamang kasinatian.
Matod niya, ang mga karton ug plastik nga galon duna say mga pumapalit ug naghatag og ginagmay apan mahinungdanong kita.
Gipasabot niya nga ang mga plastik nga galon sama sa sudlanan sa chlorox, paliton og singko pesos matag kilo, samtang ang mga botelya sa mineral water tag otso pesos matag kilo.
Bisan tuod dili dako ang kita, apan matod ni Epe nga nakatabang kini sa ilang matag adlaw nga panginahanglan.
“Gamay ra tingali ang kita, pero makatabang gihapon ni aron mi mabuhi. Nananghid mi nga mamunit og recyclables diri sa Mandaue Green Learning Park aron makakuwarta,” ingon niya.
Sama ni Caranggi, ang kita ni Epe nag-usab-usab. Adunay mga adlaw nga mokita siya og 200 pesos, ug aduna say mga higayon nga mas dako pa kon daghan ang makuha. (ABC)